ИРГЭНИЙ НИСЭХИЙН ЕРӨНХИЙ ГАЗРЫН АГААРЫН ТЭЭВРИЙН БОДЛОГО, ТӨЛӨВЛӨЛТИЙН ГАЗРЫН ДАРГА Г.БАТБАЯРЫН 2019 ОНЫ 05 ДУГААР САРЫН 22-27-НЫ ХООРОНД АНУ-Д АЖИЛЛАСАН ТУХАЙ ТАЙЛАН
2023/11/30

АНУ-ын Калифорниа мужийн Лос Анжелес болон Вашингтон мужийн Сиэтл хотноо 5 дугаар сарын 22-с 27-ны өдрүүдэд ЗТХЯ-ны Бодлого, төлөвлөлтийн газрын даргын үүргийг түр орлон гүйцэтгэч, Стандарт, норм, нормативын хэлтсийн дарга Ж.Сэрээтэр, МИАТ ТӨХК-ийн Нислэг, үйлдвэрлэл эрхэлсэн Тэргүүн дэд захирал Н.Ганболд, МИАТ ТӨХК-ийн Агаарын хөлгийн засвар үйлчилгээний газар /АХЗҮГ/-ын Инженерингийн хэлтсийн дарга С.Пүрэвсүрэн нартай МИАТ ТӨХК-ийн АНУ-руу шууд нислэг үйлдэх бэлтгэл ажлын хүрээнд АНУ-ын Холбооны агаарын тээврийн удирдах газрын CAT 1 гэрчилгээжилт, тус компанийн АХЗҮГ-ыг Холбооны агаарын тээврийн удирдах газрын Дүрэм 145-р гэрчилгээжих болон Boeing компаниас 2019 оны 5 дугаар сард хүлээн авах байсан нэг В737 МАХ 8 агаарын хөлөгтэй танилцан Boeing компанийн төлөөлөгчидтэй тус агаарын хөлөгтэй холбоотой асуудлуудаар уулзалт зохион байгуулж ажиллав.НЭГ. МИАТ ТӨХК-ийн АХЗҮГ-ыг FAA-145 дүрмийн дагуу гэрчилгээжих өргөдлийн өмнөх уулзалтыг хийж гэрчилгээжих өргөдлийг гаргав.МИАТ ХК-ийн АХЗҮГ FAA-гийн дүрэм 145-р гэрчилгээжих өргөдөлийн өмнөх, өргөдөл гаргах уулзалтыг АНУ-ын FAA-ийн Лос Анжелес хот дахь бүсийн офисд , 2019 оны 05 дугар сарын 23-ны өглөөний 10 цагт хийв. Уулзалтанд FAA-ын Нислэгийн Стандартын газрын менежер Alton K. Clark, FAA-ын Нислэгийн Стандартын газрын Өргөдөл хүлээн авагч менежер Mark Ayemin, FAA-ын Нислэгийн Стандартын газрын Олон улсын агаарын тээврийн аюулгүй ажиллагааны байцаагч Paul Thoren, Boeing компанийн Системийн аюулгүй ажиллагаа, удирдах байгууллагуудын харилцаа хариуцсан ажилтан Michael Mock нар оролцов.Уулзалтын эхэнд МИАТ ТӨХК-ийн дэд захирал Н.Ганболд МИАТ ТӨХК-ийн нислэгийн үйл ажиллагаа, техникийн үйл ажиллагаа, түүндээ Агаарын хөлгийн засвар үйлчилгээний газар /АХЗҮГ/-ын агаарын хөлгийн хүнд хэлбэрийн үйлчилгээний талаар дэлгэрэнгүй танилцуулыг хийж FAA-ын өргөдөл гаргах маягтын дагуу дүрэм 145-р гэрчилгээжих өргөдөл, МИАТ ТӨХК-ийн Гүйцэтгэх захирлын гэрчилгээжих тухай албан хүсэлтийн хамтаар гардуулав.ЗТХЯ-ны Бодлого, төлөвлөлтийн газрын даргын үүргийг түр орлон гүйцэтгэч, Стандарт, норм, нормативын хэлтсийн дарга дарга Ж.Сэрээтэр МИАТ компани бол Монголын иргэний агаарын тээврийн ууган компани бөгөөд төр түүний хувьцааг 100 хувь эзэмшдэг, компанийн хөгжлийн асуудалд төрийн зүгээс ихээхэн анхаарал хандуулж ажилладаг ба МИАТ компанийн үйл ажиллагааг тэлэх, АХЗҮГ-ын хүнд хэлбэрийн засвар үйлчилгээний ажиллагааг өргөжүүлэх, цаашид онгоц угсрах чиглэлд үйл ажиллагааг нь нэмэгдүүлэн, боловсон хүчний мэргэжлийн бэлтгэлийг хөгжүүлэх талаар анхаарч ажилладаг бөгөөд гаргаж байгаа хүсэлтийг дэмжиж энэхүү уулзалтанд оролцож байгаа талаар мэдэгдсэн.Мөн ИНЕГ-ын зүгээс төрөөс баримталж байгаа бодлогын дагуу Монгол улсаас АНУ-руу шууд нислэг нээх талаар олон арга хэмжээг авч ажиллаж байгаа бөгөөд үүнтэй холбогдуулан ИНЕГ АНУ-ын FAA-тай Гадаадын иргэний нисэхийн үйл ажиллагаанд АНУ-ын зүгээс тавигддаг шаардлагын дагуу FAA-ын Олон улсын агаарын тээврийн аюулгүй ажиллагааны аудит хөтөлбөр IASA /International Aviation Safety Assessment program/ аудитад хамрагдан CAT 1 гэрчилгээ авах талаар хамтран ажиллаж байгаа бөгөөд аудитыг амжилттай хийлгэж ажиллахын тулд FAA-тай Техникийн туслалцаа, техникийн урьдчилсан үзлэг хийхээр бэлтгэж байгаа талаар танилцуулав.FAA-ын Нислэгийн стандартын газрын менежер Alton K. Clark МИАТ ТӨХК-ийн АХЗҮГ-ын үйл ажиллагаа, түүндээ хүнд хэлбэрийн засвар үйлчилгээний өөр ямар улсын гэрчилгээ эзэмшдэг, мэргэжлийн боловсон хүчний тоо, тэдгээрийн эзэмшдэг гэрчилгээ, яагаад АНУ-ын FAA-ын техникийн засвар үйлчилгээний гэрчилгээ авах өргөдөл гаргах болсон талаар асуулт асууж түүндээ хариултуудыг авсан.Уулзалтын төгсгөлд FAA-ын Нислэгийн стандартын газрын менежер Alton K. Clark уг аудит шалгалтыг түргэн хугацаанд хийж гэрчилгээжих хүсэлтийг нааштайгаар шийдвэрлэхийн тулд өргөдөл гаргагч тал хамтран ажиллахыг чухалыг дурьдаад зарим тохиолдолд өргөдөл гаргагч тал идэвхгүй байр сууртай болбол хүсэлтийг цуцалдаг тухай сануулан ойрын хугацаанд төслийн ажиллагааг эрхлэх менежерийг томилох тухай мөн томилогдсон менежер үзлэг шалгалтыг хийх хоёр байцаагчийг томилон илгээх гэсэн процедураар гэрчилгээжих үзлэг шалгалт явагдахыг тайлбарлав.ХОЁР. АНУ-руу шууд нислэг үйлдэх, түүнд шаардлагатай холбогдох зөвшөөрөл авах гэрчилгээжих ажлын хүрээнд.Төрөөс иргэний нисэхийн салбарт баримтлах бодлогын баримт бичгийн 2.2.1.Үндэсний агаарын тээвэрлэгчийн өрсөлдөх чадвартай уялдуулан олон улсын агаарын шугамд чөлөөт өрсөлдөөнийг төрийн хяналттай, үе шаттайгаар нээлттэй болгох бодлогыг баримтална, 2.2.1.1.агаарын тээврийг 2016 оноос эхлэн үе шаттайгаар нээлттэй болгох. Энэ хүрээнд АНУ-тай “Нээлттэй агаарын зайн хэлэлцээр” байгуулах хэлцлийг эхлүүлнэ; заалтуудын хэрэгжилтийг хангах үүднээс АНУ-ын Холбооны агаарын тээврийн удирдах газрын Гадаад улсын агаарын тээврийн салбар ИКАО-гийн Annex 1, 6 болон 8 шаардлагыг хангаж байгаад аудит International Aviation Safety Assessment /IASA/ шалгалт хийх, түүний урьдчилсан техникийн үзлэгийг хийлгэх талаар FAA-ын холбогдох албаны хүмүүстэй уулзаж санал солилцлоо.Уулзалтаар ИНЕГ-ын зүгээс АНУ-руу үндэсний агаарын тээвэрлэгчид хуваарьт шууд нислэг үйлдэх боломжийг нээх, түүнд хамааралтай эрх зүй, аюулгүй ажиллагааны шаардлагуудыг хангах үүндээс ИНЕГ шат дараатай ажлуудыг хийж байгаагийн нэг нь FAA-ын аюулгүй ажиллагааны түвшин тогтоох IASA аудитаар орж CAT 1 гэрчилгээ авах ажил бөгөөд урьдчилсан техникийн үзлэг /Technical review/ шалгалтыг хийх талаар гэрээний төсөл хүлээн аваад байгаа талаар мэдэгдсэн болно.FAA-гийн зүгээс техникийн үзлэгийг ИНЕГ дээр 8-9 жилийн өмнө хийж байсан бөгөөд түүгээр хэд хэдэн үл тохирол байсан талаар дурьдаж одоо хийлгэх техникийн үзлэг дээр Boeing компанийн зүгээс дэмжиж байгааг сайшаагаад IASA аудитын талаар дэлгэрэнгүй танилцуулав.АНУ-руу шууд нислэг үйлдэх улсад FAA-ын зүгээс тавигддаг үндсэн шаардлага бол FAA-ын IASA аудит шалгалт. Улс орнууд тус аудит шалгалтыг авахаасаа өмнө төлбөртэй гэрээний үндсэн дээр урьдчилсан техникийн үзлэг шалгалтыг авч болдог. Урьдчилсан техникийн үзлэг шалгалт хийлгэхгүйгээр шууд IASA аудитад бас хамрагдаж болно. Нөгөөтэйгүүр, урьдчилсан техникийн үзлэг шалгалтыг авах нь IASA аудит амжиллтай дүн авах гол хүчин зүйл нь болдог. Яагаад гэвэл, урьдчилсан техник үзлэгийн гэрээг FAA-тай байгуулахдаа нэмэгдэл төлбөртэйгээр үл тохирлыг арилгах төлөвлөгөөг /Corrective Action Plan/ хамтран боловсруулж түүн дээрээ арга хэмжээ авах ажлыг хамтарсан байдлаар зохион байгуулж болдог байна.ГУРАВ. АНУ-ын Боинг компаниас МИАТ ХК-ийн шинээр үйлдвэрээс гарч байгаа тус компанийн В737 МАХ 8 агаарын хөлөгтэй танилцаж, Боинг компанийн төлөөлөгчидтэй В737 МАХ 8 агаарын хөлгийг нислэгт гаргах талаар болон МИАТ ХК-д ашиглагдаж байгаа В737 МАХ 8 агаарын хөлгийн сул зогсолтын нөхөн төлбөр болон тус компанийн зүгээс авч хэрэгжүүлж байгаа ажлын талаар.АНУ-ын Сиэтл хотноо Боинг компанийн В737 МАХ 8 агаарын хөлгийн Delivery Center-д МИАТ ХК-ийн 2019 оны 05 дугаар сард хүлээн авах байсан В737 МАХ 8 агаарын хөлөгтэй танилцав. Агаарын хөлөгт хийгдэж байгаа угсралтын ажлууд дуусч агаарын хөлөг одоо туршилт шалгалтуудын ажил хийгдэж байгаа бөгөөд сүүлийн үеийн туршилт шалгалтуудын ажлуудын үр дүнгийн талаар танилцууж агаарын хөлгийн гадна дотор талын үзлэгийн МИАТ ХК-ийн төлөөлөл хийж гүйцэтгэв.Цаашлаад, Боинг компанийн ВСА /Boing Commercial Airplanes/ компанийн төв байранд Зүүн хойд Азийн бүсийн Бүсийн борлуулалт хариуцсан захирал Scott Grimsby, Зүүн хойд Азийн бүсийн Бүсийн маркетингийн захирал Glenn Redfield, Агаарын хөлгийн гэрээ хариуцсан Бүсийн захирал Jane Berry, Олон нийттэй харилцах Харицаа холбооны захирал Dan Neville нартай Боинг компанийн зүгээс 737МАХ 8 агаарын хөлгийг нислэгт гаргах ажлын талаар, МИАТ ХК тус төрлийн агаарын хөлгийг нислэгт гаргах талаар,  уг төрлийн агаарын хөлгийг нислэгт гаргах талаар тус компанийн зүгээс олон нийтэд гаргах мэдээ мэдээллийн талаар уулзалтыг төлөвлөж эцэсд нь МИАТ ХК-ийн зүгээс уг төрлийн агаарын хөлөгтэй холбоотой асуудлаар нөхөн төлбөрийн талаар асууж тодруулав.Боинг компанийн төлөөлөл уг агаарын хөлгийн удирдлагыг хангаж ажилладаг програм хангамжид шинээр холбогдох өөрчлөлтүүдийн оруулан нислэгийн туршилтууд хийгдэж байгаа талаар танилцуулаад АНУ-д В737 МАХ  агаарын хөлгийг энэ оны 8 дугаар сард багтаан шинээр гэрчилгээжих, маягийн гэрчилгээг шинээр баталгаажуулах ажил хийгдэж байгаа талаар танилцуулав.Мөн агаарын хөлөг шинээр АНУ-д гэрчилгээжих, түүнийг дагаад олон улсад нислэгт хүлээн зөвшөөрөгдөх ажлуудыг хийхтэй холбогдуулан Боинг компанийн зүгээс олон нийтэд хандаж гаргах мэдээ мэдээллийн талаар товч танилцуулав.

PBNICG-6 хурлын тайлан
2023/11/30

1.1. Ерөнхий зүйл, хурлын танилцуулга:Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-аас гаргасан “GANP”, “ASBU”, “ATM seamless plan” бодлого, төлөвлөлтүүдийг хэрэгжүүлэх бүсийн ажлын хэсэг (APANPIRG) нь анх 1991 онд байгуулагдсан бөгөөд өнөөг хүртэл агаарын навигацийн үйлчилгээний чиглэлээр үе шаттай олон арга хэмжээнүүдийг авч хэрэгжүүлдэг.APANPIRG-25 дугаар хурлаас 2015 онд Үзүүлэлтэд тулгуурласан навигацийн хэрэгжилт, зохицуулалтын ажлыг эрчимжүүлэх, ерөнхий төлөвлөгөөний биелэлтийг хангах, аюулгүй, үр дүнтэй хэрэгжүүлэх, эрчимжүүлэх шаардлагаар PBNICG ажлын хэсэг 2015 онд байгуулагдаж, 2019 оны 4 дүгээр сарын байдлаар тус ажлын хэсгийн  6 дахь удаагийн хурал зохион байгуулагдаад байна.1.2. Хамрах хүрээ:Үзүүлэлтэд тулгуурласан навигацийн хэрэгжилт, зохицуулалт (PBNICG)-ын 6 дахь удаагийн хурал Индонези Улсын Балид 2019 оны 4 дүгээр сарын 22-ны өдрөөс 27-ний өдрүүдэд зохион байгуулагдсан бөгөөд хуралд 22 улс (Австрали, Бангладеш, Камбодж, БНХАУ, Фижи, Энэтхэг, Лаос, Малайз, Малдив, Монгол, Мянмар, Шинэ Калиндони, Шинэ Зеаланд, Пакистан, Филипинн, Солонгос, Сингапур, Тайланд, Тимор, Тонга, Виетнам), 2 олон улсын байгууллага (IATA, ICAO), 70 оролцогч (Иргэний нисэхийн удирдлагын түвшний албан тушаалтан, байцаагч, агаарын навигацийн бодлогын түвшний албан хаагч, журам зохиогч дизайнер, инженер, агаарын тээвэрлэгчийн төлөөллүүд)-ийг хамарсан томоохон хэмжээний хурал зохион байгуулагдсан.Хурлын үйл ажиллагааг нээж Индонези Улсын Иргэний нисэхийн ерөнхий газрын агаарын навигацийн байгууллагын стандарт, процедур үйл ажиллагаа хариуцсан дэд дарга Elfi Amir болон ICAO-ийн Ази номхон далайн бүсийн дэд оффисын ахлах Raphael Guillet үг хэлсэн.Энэхүү хурлаар нийт 22 улс Үзүүлэлтэд тулгуурласан навигацийн хэрэгжилт, зохицуулалт, цаашид авч хэрэгжүүлэхээр ажиллаж буй төсөл, үүссэн хүндрэл, харилцан мэдээлэл солилцоо, хэлэлцүүлэг зэрэг 11WP, 18 IP, 6 танилцуулга пресентаци танилцуулах үйл ажиллагааг зохион байгуулагдаж харилцан туршлага солилцсон, мэдээлэл авсан, цаашдын хэтийн төлөвлөлтөд чухал нөлөөтэй хурал болсон.1.3. Аюулгүй ажиллагааны үнэлгээний дадлага:Энэхүү дадлагаар PBNICG ажлын хэсгээс боловсруулан гаргасан аюулгүй ажиллагааны үнэлгээ хийх шалгах хуудасаар Мянмар Улсын зарим нисэх буудлуудын нислэгийн журам зохиолтод 20 улсын 52 оролцогчийг мэргэжлээс шалтгаалж 6 багт хуваан үнэлгээ хийж цаашид авч хэрэгжүүлэх шаардлагатай зарим алдаа дутагдал, үл нийцлийг илрүүлэн бусад оролцогч нарт танилцуулж харилцан туршлага солилцсон, зохиогдсон аргачлалыг өөрийн улс оронд хэрхэн ашиглах чухал ач холбогдолтой дадлага болсон.Түүнчлэн энэхүү аюулгүй ажиллагааны үнэлгээ хийх шалгах хуудас нь зөвхөн RNP APCH нислэгийн журмуудад бус SID, STAR болон En-route-д хэрэгжүүлэх шалгах хуудсууд тус тус боловсруулагдсан.1.4. Дэлхийн болон бүсийн PBN төлөвлөгөөний хэрэгжилт:PBN RNP APCH LNAV, VNAVДэлхийн дундаж хувь ойролцоогоор 50%. /Ойролцоогоор тооцоолсон учир нь улс орнуудын давхардал, хүндрэлтэй байдлаас шалтгаалж зөрүүтэй байдаг/;Ази номхон далайн бүсийн хувь 33%.МУ-ын хувьд 4 LNAV хэрэгжүүлсэн бөгөөд төлөвлөгдсөн 6 байна.PBN SID, STARМУ-ын хувьд өнөөдрийн байдлаар 2 нисэх буудалд 8 STAR, 8 SID зохиогдсон. Дэлхийн дундаж хувь ойролцоогоор 40%1.5. ОУ-ын баримт бичгийн өөрчлөлт шинэчлэлт, төлөвлөлт:DOC8168 PANS OPS Vol I 6 дахь өөрчлөлт 2018.Шинэ бүтэц;Шинэ PBN агуулга;PBN-ний шаардлагууд.Doc 9613 PBN журам 5 дахь хувилбар 2020 оны эхний хагас хүртэл хойшилсон.RNP AR OPS;Шинэ нисэн гарах тодорхойлолтууд;AR APCH болон AR DP тусдаа шаардлага.RNP өөрчлөлт;PBN to xLS;RNP 0.3;2 дугаар тойрогPBN operational approval: Хэрхэн чиглүүлэх.1.6. PBNICG-6 хурлаар танилцуулагдсан IP, WP харилцан хамааралтай хэсгүүд:WP02 /GANP өөрчлөлт ICAO Бээжин дэх бүсийн төв танилцуулсан/;ICAO-ийн Бээжин дэх бүсийн төвөөс Дэлхийн агаарын навигацийн төлөвлөгөө (GANP)-д зарим нэг өөрчлөлтүүд орж байгаа талаар товч танилцуулсан. Үүнд:Basic building blocks (BBB) нэмэгдсэн;Aviation system block upgrades (ASBU)-ийн зарим модулиуд нэгтгэгдсэн.Дээрх өөрчлөлтүүдийг 2019 оны 9 дүгээр сард ICAO-ийн 40 дэх ассемблигаар хэлэлцүүлэн шийдвэрлэнэ.WP03 /APANPIRG29–ийн PBN-тэй холбоотой дүгнэлт ICAO Бээжин дэх бүсийн төв танилцуулсан/;APANPIRG29 дүгээр хурлаар PBNICG-5 дугаар хурлын тайланг хэлэлцэж 24 дүгнэлт, 6 шийдвэр гаргасан. Дээрх шийдвэрүүдээс Бээжингийн мэдэгдэл PBN 2.0 багтаамж нэмэгдүүлэх, хамтын ажиллагааг сайжруулах ажлыг 2022 оноос эхлэн хэрэгжүүлэх.Мөн Дэлхийн нисэхийн аюулгүй ажиллагааг сайжруулах, тасралтгүй ажиглалтын үйлчилгээг Сансарт суурилсан автомат хамааралтай ажиглалтын системийг хэрэгжүүлэхэд нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын системд нэмэлт өөрчлөлт оруулахгүйгээр дэмжих боломжийг судлах 2019 оноос эхлэн хэрэгжүүлэх эхлэх талаар хэлэлцсэн.Түүнчлэн энэхүү хурлаар Circular 353 дагуу улс орнууд PBN RNAV-аас RNP ойртолтын нислэгийн журмын зургийг шинэчлэх ажлыг 2019 оны 6 дугаар сарын дотор хийхийг зөвлөсөн байна.ATM/SG/6 дүгнэлт;CNS/SG/22 дугаар хурлаар улс орнууд радио навигацийн үйлчилгээ “Ground based GNSS status monitoring”-ийг үйл ажиллагаанд ашиглах нь зөв, эсэх талаар хэлэлцэгдэж ашиглах нь зүйтэй гэж дэмжигдсэн хэдий ч ATM/SG/6 хурлаар үр ашиггүй, дахин хэлэлцэх шаардлагатай гэж үзсэн.Мөн Asia/Pacific Seamless ATM plan Version 2 дугаар хувилбарт CNS/SG/22 ажлын хэсгийн саналын дагуу ажиглалтын удирдлагатай бүсэд RNAV2-ийг хэрэгжүүлэх талаар өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй гэж хэлэлцэгдсэн. Энэхүү өөрчлөлтийг хийхэд APANPIRG-ийн дүгнэлт шаардагдахгүй.Түүнчлэн DOC4444-т ADS-B phraseology-ийн талаар тусгах санал оруулах асуудал хэлэлцэгдсэн. Жнь:“RE-ENTER ADS-B AIRCRAFT IDENTIFICATION”“TRANSMIT ADS-B IDENT”“STOP SQUAWK TRANSMIT ADS-B ONLY” or “STOP ADS-B TRANSMISSION, SQUAWK (CODE) ONLY”“TRANSMIT ADS-B ALTITUDE”“STOP ADS-B ALTITUDE TRANSMISSION [(WRONG INDICATION, or reason)]”RASMAG дүгнэлт;Performance-Based Communications and Surveillance (PBCS)-ийг агаарын тээвэрлэгч байгуулагууд нислэгийн төлөвлөгөөнд бөглөхгүй байна. Энэ нь агаарын зайд авч үзэх шаардлагатай зарим хүчин зүйлд нөлөөлж байна.CNS-тэй холбоотой зарим асуудлууд;CNS ажлын хэсгийн хурал 2018 оны 5 дугаар сард зохион байгуулагдсан. Энэ хуралд PBN агаарын зайн зохион байгуулалт, PBN төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай Doc9613, Doc8168 Vol II, Doc4444, Annex15 баримт бичгүүдийг PBN in a page 2 гэх хурдан харах боломжтой нэгтгэл баримт бичгийг ICAO-ийн бүсийн төв боловсруулах шаардлагатай гэж үзсэн.Мөн энэ хурлын шийдвэрээр шалгалтын нислэг зохион байгуулах болон нислэгээр шалган баталгаажуулах catalogue баталгаажсан. https://www.icao.int/APAC/Pages/new-eDocs.aspx.Түүнчлэн real time GNSS status monitoring-ийг газарт хийх шаардлагатай. Тухайлбал улс орнууд дараах үйл ажиллагааг нэвтрүүлэхийг яаравчлах. Үүнд:Радио навигацийн үйлчилгээнд GNSS-д суурилсан үйл ажиллагааг тодорхойлох;Нислэгийн удирдагч GNSS status monitoring хийх;Хэрэглэгч GNSS/RAIM идэвхгүй, алдаатай эсэхийг мэдэх зорилгоор ашиглах;Нисгэгч GNSS статусийг НУ-д мэдэгдэх;Тусгалыг AIC болон AIP-аар зарлах.GBAS/SBAS хэрэгжүүлэлт;2018 оны байдлаар 10 улс, Eurocontrol, үйлдвэрлэгч байгууллага, Airbus, Boeing GBAS-ийг өөр өөр түвшинд хэрэгжүүлж байна. SBAS-ийг хэрэгжүүлэх нь үндэсний дэд бүтэцтэй холбоотой ажил болох талаар мэдээлэл өгсөн.APAC RSO өнгөрсөн хугацаанд хийсэн, цаашид хийх ажлууд;PBN-тэй холбоотой дараах ажлуудыг хийсэн. Үүнд:Нислэгийн удирдагч нарт зориулсан PBN семинар зохион байгуулсан;PBN үйл ажиллагааны зөвшөөрлийн талаар семинар зохион байгуулсан;PBN аюулгүй ажиллагааны үнэлгээ хийх семинар зохион байгуулсан;PBN зөвлөх багийн GBAS/SBAS хэрэгжүүлэх төлөвлөгөөний семинар зохион байгуулсан;Өмнөд хятадын далайн нислэгийн хөдөлгөөний урсгалыг хянах ажлын хэсэг болон Бенгалын орнуудын нислэгийн хөдөлгөөний урсгалыг хянах ажлын хэсгийн үйл ажиллагаанд агаарын зайн менежменттэй холбоотой дэмжлэг үзүүлэх, идэвхжүүлэх семинар зохион байгуулсан.Цаашид улс орнуудын хүсэлтээр нислэгийн урсгал төлөвлөлт, үргэлжилсэн өндөр алдалтын менежментийг хэрэгжүүлэх ажилд туслалцаа үзүүлнэ;Хүсэлтээр Eurocontrol-ийн хэрэгжүүлж буй цэрэг болон иргэний нислэгийн хөдөлгөөний менежмент, агаарын зайн менежментийг зохицуулах систем болон Circular 330-ийн сайжруулалтад цахимаар туслалцаа үзүүлж болох талаар танилцуулагдсан.IP01 /Өмнөд Хятадын далайн нислэгийн хөдөлгөөний урсгалыг хянах ажлын хэсгийн 7 дахь удаагийн хурлын дүгнэлт/;Сингапур улс RNP2 болон RNAV2-ийг паралелл агаарын замуудад ашиглах санал гаргасан.IP02 /Бенгалийн нислэгийн хөдөлгөөний урсгалыг хянах ажлын хэсгийн анхдугаар хурлын дүгнэлт/;Нислэгийн хөдөлгөөний үйлчилгээний агаарын замуудын каталоги гарсан талаар мэдээлсэн.IP03 /Лаос/;PBN зөвлөх үйлчилгээний баг тус улсын агаарын зай, нислэгийн журмууд дээр ажиллаж 3 олон улсын нисэх буудалд PBN нислэгийн журам, 2 орон нутгийн нисэх буудалд нислэгийн журам зохиосон. Мөн 1 агаарын замыг RNAV2 болгон тогтоож нислэгийн журам зохиогч инженер болон нислэгийн удирдагч нарт дэмжлэг үзүүлсэн.IP18 /PBN go team/;Энэхүү зөвлөх үйлчилгээний баг нь аль улсад PBN-ийг хэрэгжүүлэхэд хүндрэл гарч байгаа, дэмжлэг авах шаардлагатай улс орнуудад туслалцаа, мэргэжлийн зөвлөгөө өгөх зорилготой баг бөгөөд PBN go team-ийг зөвлөх үйлчилгээгээр авахад 3-6 сарын хугацаа зарцуулдаг байна. Хүсэлтийг rguillet@icao.int хаягаар авна.IP16 /PBN activities of ICAO APAC regional sub office/;PBN нислэгийн журам, агаарын замуудад ICAO-ийн гаргасан аюулгүй ажиллагааны үнэлгээ хийх шалгах хуудсыг танилцуулсан бөгөөд тус шалгах хуудсыг Мянмар улсын бодит нислэгийн журамд тус улсаас зөвшөөрөл авсны үндсэн дээр дадлагыг 2 удаа зохион байгуулсан. Семинараас зөвлөмж гарсан бөгөөд аюулгүй ажиллагааны үнэлгээг GROUND VALIDATION-ний өмнө хийх нь зүйтэй талаар дадлага хийсний үндсэн дээр тодорхойлогдсон.WP10 /China/;Газар нутгийн хүндрэлтэй нөхцөлд RNP AR нислэгийн журмыг зохиоход нарийн бэлтгэгдсэн журам зохиогч инженерүүд хэрэгтэй байна. Мөн PBN-ийг хэрэгжүүлсэн боловч нислэгийн удирдагч нар PBN-ний ойлголтыг аваагүй байна. Түүнчлэн RNP-ийг хэрэгжүүлэхэд GNSS protection-ний асуудал хөндөгдөж байна.IP8 /Australia/;Австрали Улс өөрийн орны зүүн бүсийн агаарын зайд RNP2-ийг хэрэгжүүлсэн бөгөөд ингэхдээ GNSS тоноглолийг 2016 оноос албан ёсоор шаардаж эхэлсэн. GNSS-ийн нөөцөөр өнөөгийн байдлаар (NDB/VOR/DME) 50%-тай байна. Эдгээр тоног төхөөрөмжүүдийн стандарт ажиллах хугацаа дуусах хүртэл GNSS-ийн нөөц арга технологийг шийдэх шаардлагатай. (GNSS ашиглан хэвтээ зайчлалыг багасгах гарын авлага ICAO circular 321, 343)WP5 /Regional transition plan for RNP APCH chart identification/;APANPIRG/29 хурлаас RNP APCH CHART identification from RNAV to RNP-д шилжих төлөвлөгөөний төслийг ICAO APAC RSO-д ирүүлэх шийдвэр гаргасан. Төлөвлөгөөг гаргахдаа эцсийн зарлах хугацаанаас 12 сарын хугацаанд хийх талаар зөвлөсөн. Төлөвлөгөөг APAC-ийн RSO-ийн Web site-д тавих бөгөөд улс орнууд өөрсдийн  төлөвлөгөөг slot-д тулгуурлан мэдээллээ шинэчлэх шаардлагатай бөгөөд төлөвлөгөөг 2019 оны 9 дүгээр сард CNS/SG/23-аар урьдчилан батална. Түүнээс өмнө мэдээллээ өгөх.SP3 /SBAS/GBAS/;SBAS/GBAS улс орнууд хэрхэн хэрэглэх талаар APAC RSO БНСУ-д 2019 оны 6 дугаар сард семинар зохион байгуулна. Семинарт GBAS/SBAS агаар мандал /ionospheric/-ийн давхрагатай харилцан нөлөө, үр ашиг, төсөвт өртөг, NOTAM талаар сургалт, танилцуулга зохион байгуулагдана.ХОЁР. ХУРЛААС ГАРСАН САНАЛ, ДҮГНЭЛТ          2.1. PBNICG-6 хурлаас гарсан дүгнэлт:Энэхүү хуралд ICAO HQ-аас бэлтгэгдсэн танилцуулгыг ICAO-ийн Бээжин дэх бүсийн төвийн ATM мэргэжилтэн тавьсан бөгөөд танилцуулгад цаашид агаарын зайг ДЭЭД болон ДООД гэж ангилахгүй байх тухай танилцуулга тавигдсан. Оролцогчид тодруулсны үндсэн дээр ICAO APAC RSO агаарын зайн босоо хязгаарыг яагаад дээд болон доод агаарын зай гэж хуваахгүй байх бодлогын талаар ICAO HQ-аас тодруулга авна.APANPIRG29-ийн шийдвэрийн дагуу бүх PBN нислэгийн журмын PBN шаардлага хэсгийн хүснэгтийн тэмдэглэгээг Circular 353-ийн дагуу /RNP APCH CHART IDENTIFICATION FROM RNAV TO RNP/ өөрчлөх тухай шийдвэр гарсан. Энэ нь нислэгийн удирдагч болон нисгэгч нар төөрөгдөл үүсгэж байна. Иймд энэхүү ажлын хүрээнд APAC RSO-ийн цахим хуудсаар орж улс орнууд дээрх өөрчлөлтийг APAC RSO-оос гаргасан төлөвлөгөөний төсөлд тусгах. Энэхүү төлөвлөгөө 2019 оны 9 дүгээр сарын 12-ны өдөр болох CNS/SG/23 дугаар хурлаар эхний байдлаар баталгаажна.2.2. АНБЗГ-ын мэргэжилтэн Т.Хадбаярын цаашид авч хэрэгжүүлэх шаардлагатай ажил:МУ-ын Иргэний нисэхэд ашиглагддаг GNSS төхөөрөмжийн байршил, тоо ширхэг, дэлгэц, ашиглалт, сигналын алдааны мэдээлэл, хүчин зүйл зэрэгт судалгаа хийж, ажиглалтыг тодорхой давтамжтай хийх талаар холбогдох байгууллагатай хамтран ажиллаж цаашдын бодлого төлөвлөлттэй уялдуулах;PBN замууд тогтоогдсонтой холбогдуулан уламжлалт болон PBN замуудын ашиглалтын судалгааг гаргаж, тухайн замуудаар нисэн өнгөрсөн агаарын хөлгүүдийн FPL-аас RNAV5, RNAV2, RNP2-ийн шаардлага хангасан агаарын хөлгүүдийн судалгааг гаргах, цаашдын бодлого төлөвлөлттэй уялдуулах;GNSS ашиглан хэвтээ зайчлалыг багасгах гарын авлага ICAO circular 321, 343-ийг судлах;RNP APCH CHART IDENTIFICATION буюу 2.1.2-т анхаарал хандуулах биелэлтийг хангах талаар ажил зохион байгуулах;GANP-ийн өөрчлөлттэй танилцах, холбогдох мэргэжилтнүүдэд мэдээлэл өгөх;DOC4444-т орж буй өөрчлөлт болох ADS-B phraseology-ийн талаар холбогдох багш, мэргэжилтнүүдэд мэдээлэл өгөх;DOC8168 PANS OPS Vol I 6 дахь өөрчлөлттэй танилцах, холбогдох нислэгийн журам зохиогч инженерүүдэд мэдээлэл өгөх;MANPING-PBNICG дотоодын ажлын багийн бүрэлдэхүүнд олон улсын хурлын талаар мэдээлэл өгч, дээр тусгагдсан ажлуудыг эрчимжүүлэх.

ОЛОН УЛСЫН ИРГЭНИЙ НИСЭХИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН АЗИ НОМХОН ДАЛАЙН БҮСИЙН АГААРЫН НАВИГАЦИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ТӨЛӨВЛӨЛТ БОЛОН ХЭРЭГЖИЛТИЙГ ХАНГАХ АЖЛЫН ХЭСГИЙН ДЭД АЖЛЫН ХЭСЭГ БОЛОХ НИСЛЭГИЙН ХӨДӨЛГӨӨНИЙ МЕНЕЖМЕНТИЙН ХҮНГҮЙ НИСЭХ ТӨХӨӨРӨМЖИЙН 3 ДАХЬ УДААГИЙН ХУРАЛ APUAS/TF/3-Д ХАМРАГДСАН ТОМИЛОЛТЫН ТАЙЛАН
2023/11/30

Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллагын Ази номхон далайн бүсийн агаарын навигацийн үйлчилгээний төлөвлөлт болон хэрэгжилтийг хангах ажлын хэсгийн дэд ажлын хэсэг болох Нислэгийн хөдөлгөөний менежментийн Хүнгүй нисэх төхөөрөмжийн 3 дугаар хурал  Тайландын вант улсын Бангкок хотноо 2019 оны 3 дугаар сарын 04-нөөс 07-ны хооронд зохион байгуулагдаж ИНЕГ-ын АНБЗГ-ын мэргэжилтэн Х.Одхүү оролцлоо. Хуралд бүсийн 15 улс болон олон улсын 7 байгууллага(AAPA, CANSO, IATA, IFALPA, ICAO, WORLD ECONOMIC FORUM, THALES, TERRA DRONE) нийт 73 төлөөлөгч оролцлоо.Хурлыг ICAO-ын Ази Номхон далайн бүсийн захирал Арун Мишрагийн нэрийн өмнөөс ICAO-ын Ази Номхон далайн бүсийн нисэхийн хөдөлгөөн, нисэхийн мэдээлэл хариуцсан мэргэжилтэн Шэйн Самнер нээж үг хэлсэн.Хурлын даргаар Хятадын Нисэхийн хууль, стандартын Бейханг их сургуулийн захирал Лю Хао ажилласан бөгөөд нарийн бичгээр ИКАО-ын Ази Номхон далайн бүсийн нисэхийн хөдөлгөөн, нисэхийн мэдээлэл хариуцсан мэргэжилтэн Шэйн Самнер ажилласан.Хурлаар нийт 8 танилцуулга илтгэл хэлэлцүүлж, 11 WP, 8 IP-д үнэлэлт дүгнэлт өгсөн. Хурлаас 2 шийдвэрийн төсөл боловсруулагдаж APANPIRG-д хэлэлцүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Үүнд:Хүнгүй нисэх төхөөрөмжийн үйл ажиллагааг зохицуулсан Ази номхон далайн бүсийн хэмжээнд баримтлах гарын авлага (Regional Guidance for the Regulation and Safe Operation within the National Airspace)-ийн төслийг хэлэлцэж боловсруулсныг батлуулах.Хүнгүй нисэх төхөөрөмжийн үйл ажиллагааг зохицуулсан баримт бичгийн төслийг боловсруулж дууссан тул APUAS TF ажлын хэсгийг татан буулгахаар шийдвэрлэснийг хэлэлцүүлэх.Монгол улсын хувьд хүнгүй нисэх төхөөрөмжийн өнөөгийн нөхцөл байдлыг танилцуулж цаашид хурдацтай өсөн нэмэгдэж буй үйл ажиллагааг хэрхэн зохицуулах талаар асуулга тавьж тус хуралд оролцсон. Хуралд оролцсон улс орнууд мөн адил хурдацтай хөгжиж буй хүнгүй нисэх төхөөрөмжийн үйл ажиллагааг зохицуулсан баримт бичиг хэрэгтэй шаардлага тулгарч байгаагаа илэрхийлж байсан.ICAO-ын зүгээс хүнгүй нисэх төхөөрөмжийн үйл ажиллагааг зохицуулсан Ази номхон далайн бүсийн хэмжээнд баримтлах гарын авлага (Regional Guidance for the Regulation and Safe Operation within the National Airspace)-ийн төслийг боловсруулах ажлын хэсэгт орж ажиллахыг санал болгосон.Монгол улсын хувьд хүнгүй нисэх төхөөрөмжийн үйл ажиллагааг зохицуулсан Ази номхон далайн бүсийн хэмжээнд баримтлах гарын авлага (Regional Guidance for the Regulation and Safe Operation within the National Airspace)-ийн төслийг боловсруулах ажлын хэсэгт орж ажилласан бөгөөд ажлын хэсэг нь 2 өдрийн хугацаанд баримт бичгийн төслийг боловсруулсан.Энэхүү баримт бичгийн төслийг хурлын сүүлийн өдөр хэлэлцэн баталсан бөгөөд APANPIRG-д хэлэлцүүлэхээр санал нэгтэйгээр шийдвэрлэсэн.2019 оны 11 сарын 08-нд APANPIRG-ын хуралдаанаар тус баримт бичгийг хэлэлцүүлэн батлуулсан тохиолдолд Ази номхон далайн бүсийн улс орон бүр өөрсдийн дотоодын баримт бичгүүддээ дүн шинжилгээ хийж шаардлагатай өөрчлөлтүүдийг оруулахыг зөвлөсөн.Мөн APANPIRG-ын хуралдаанаар энэхүү баримт бичиг батлагдсан тохиолдолд тус ажлын хэсгийг татан буулгахаар тохиролцсон болно.Тус хуралд оролцсоноор хүнгүй нисэх төхөөрөмжийн үйл ажиллагааг зохицуулсан ICAO-ын анхны баримт бичиг боловсруулах ажлын хэсэгт орж санал солилцон ажилласан бөгөөд Монгол улсын агаарын навигацийн үйлчилгээний бодлогод хүнгүй нисэх төхөөрөмжийн үйл ажиллагааг хэрхэн зөв, оновчтой зохион байгуулах талаар тодорхой мэдлэг мэдээлэлтэй болсон.

СИНГАПУРЫН НИСЭХИЙН АКАДЕМИД ЗОХИОГДСОН НИСЭХИЙН МЭДЭЭЛЛИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭ-НИСЭХИЙН МЭДЭЭЛЛИЙН МЕНЕЖМЕНТ ТЭТГЭЛЭГТ СУРГАЛТАД ХАМРАГДСАН АЖИЛТНЫ ТАЙЛАН
2023/11/30

Сингапур улсын нисэхийн академиас 2019 оны 3 дугаар сарын 18-наас 3 дугаар сарын 22-ны өдрүүдэд зохион байгуулсан Нисэхийн мэдээллийн үйлчилгээ-Нисэхийн мэдээллийн менежмент сэдэвт сургалтад Агаарын навигацийн бодлого зохицуулалтын газрын мэргэжилтэн Х.Одхүү амжилттай хамрагдаад ирлээ. Тус сургалтын төлбөр, байр, хоолны зардлыг Сингапур улсын засгийн газраас санхүүжүүлсэн. Тус сургалтын зорилго нь олон улсын агаарын навигацийн төлөвлөгөө(GANP), Нисэхийн системийг үе шаттайгаар хөгжүүлэх төлөвлөгөө(ASBU)-ний хүрээнд хийгдэх Нисэхийн мэдээллийн үйлчилгээнээс нисэхийн мэдээллийн менежментэд шилжих ажлын хүрээнд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаанууд болон зохион байгуулалтын талаар суралцах, нисэхийн мэдээллийн менежментийг эх орондоо хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай мэдлэгтэй болоход оршиж байсан.Сургалт нь дараах сэдвийн хүрээнд явагдсан.Нисэхийн мэдээллийн үйлчилгээний байгууллагын үүрэг, хариуцлага.Нисэхийн мэдээллийн менежментийн түлхүүр ойлголтууд.ICAO-ын Нисэхийн хөдөлгөөний менежмент (ATM) концепц, Нисэхийн системийг үе шаттай хөгжүүлэх төлөвлөгөө (ASBU)-нд нисэхийн мэдээллийн менежментийн үүрэг, оролцоо.Нисэхийн мэдээллийн үйлчилгээний зохицуулалт, зохицуулалтын хөндлөнгийн хяналт.Нисэхийн мэдээллийн үйлчилгээнээс нисэхийн мэдээллийн менежментэд шилжихэд шаардлагатай нөхцөлүүд.Систем даяарх мэдээллийн менежмент (SWIM)-тэй хэрхэн холбогдох тухай.Энэхүү сургалтад хамрагдсанаар Монгол улсын агаарын навигацийн үйлчилгээний бодлогод нисэхийн мэдээллийн үйлчилгээнээс нисэхийн мэдээллийн менежментэд шилжихэд шаардлагатай үйл ажиллагааг хэрхэн зохион байгуулах талаар мэдлэг мэдээлэлтэй болсон.

АЗИ,НОМХОН ДАЛАЙН БҮСИЙН НИСЛЭГИЙН ХӨДӨЛГӨӨНИЙ УРСГАЛ ТӨЛӨВЛӨЛТИЙН СУРГАЛТ, СЕМИНАРТ ОРОЛЦСОН ТАЙЛАН
2023/11/30

Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-ын Ази, Номхон далайн бүсийн төвөөс зохион байгуулсан Нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлтийн ажлын хэсгийн сургалт 2019 оны 04 дүгээр сарын 21-ний өдрөөс 04 дүгээр сарын 27-ны өдрүүдэд Тайланд улсын Бангкок хотод зохион байгуулагдсан болно.Ази, Номхон далайн бүсэд нислэгийн хөдөлгөөн өсөн нэмэгдэхийн хирээр нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлтийн менежментийг хэрэгжүүлэх хэрэгцээ шаардлага бий болсон билээ. Энэхүү шаардлагын хүрээнд бүсийн хэмжээнд хийгдэж буй нислэгийн хөдөлгөөний байгууллага, түүний бүтэц зохион байгуулалт, нислэгийн хөдөлгөөний төлөвлөлтийн үйл ажиллагаанд оролцогч байгууллагуудын хамтын үйл ажиллагаа, шийдвэр гаргалт, нислэгийн урсгал төлөвлөлт, агаарын зайн багтаамжийг нэмэгдүүлэх зэргийг Олон улсын түвшин, бүс нутгийн бодлого, хэрэгжүүлж буй төслүүдийн талаар мэдээлэл мэдээллүүдийг багтаасан сургалт болсон болно.Тус сургалтад Австрали, Бангладеш, БНХАУ, БНХАУ-ын тусгай захиргааны муж Хонг-Конг, Энэтхэг, Индонез, Япон, БНСУ, Малайз, Монгол, Мьянмар, Шинэ Зеланд, Филиппин, Сингапур, Тайланд, АНУ, Вьетнам, CANSO, IATA, ICCAIA, IFALPA болон ICAO зэрэг нийт 16 орон, 4 олон улсын байгууллагын 140 төлөөлөгчид оролцсон байна.Энэхүү сургалтыг нээж Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-ийн Ази, Номхон далайн бүсийн захирал оролцогчдод болон гишүүн байгууллагуудад Нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлтийн менежментийг хэрэгжүүлэх ажилд амжилт хүсэн болно. Сургалтыг Shane Sumner – нарийн бичгийн дарга, ICAO Aзи болон Ази номхон далайн бүсийн Нислэгийн Хөдөлгөөний Менежмент болон Агаарын навигацийн мэдээллийн менежментийн /ATM/AIM/ бүс нутгийн мэргэжилтэн болон Hiroyuki Takata – ICAO Asia болон Ази номхон далайн бүсийн дэд төвийн Нислэгийн хөдөлгөөний менежментийн /ATFM/ бүс нутгийн мэргэжилтэн нар удирдан явуулсан болно.Сургалтад идэвхтэй оролцож идэвхтэй оролцож дараах сэдвүүдийг хүрээнд тодорхой мэдлэг, мэдээлэл авсан болно. Үүнд:Сургалтад оролцогсод ATFM/SG/8 дугаар хурлаар хэлэлцсэн сэдэв, гүйцэтгэл, ажлын явц, шинээр боловсруулагдаж буй баримт бичиг, материал, санал зэргүүдийг танилцуулав. Танилцуулга хийгдсэний дараа бүр тухайн сэдэвтэй холбогдол бүхий асуулт хариулт, санал хэлэлцэж байлаа.Сургалтаар Ази номхон далайн бүс нутагт Нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлт нэвтрүүлж буй NARAHG болон Multi-Nodal ATFM төслийн улс орнууд өөрсдийн туршлага, тулгарч буй хүндрэл зэргийг танилцуулсан ба 2 төслийн баг цаашид Нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлтийн ойлголт, баримт бичиг, өгөгдөл дамжуулах сүлжээ, харилцан ажиллагаа зэрэгт хамтарч ажиллах шаардлагатай байгааг дурдсан байна.ICAO Aзи болон Ази номхон далайн бүсийн төвөөс бүс нутгийн хэмжээнд Нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлтийн хэрэгжилтийн тайланг улс орон бүр тухайн жилийн 4 сард ирүүлж байх тухай хэлсэн байна.Мөн Индонез улсын зүгээс Нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлтийн шинэ систем, БНХАУ-ын зүгээс тухайн улсын нислэгийн хөдөлгөөний урсгалд хийж буй хязгаарлалт /Нислэгийн саатал-2 цаг хүртэл/ танилцуулан ба энэхүү асуудлуудад санал, шийдвэрлэх арга замын талаар нээлттэй ярилцлаа.Ази номхон далайн бүсийн дэд төв/ ICAO APAC RSO/-өөс улс орнуудад 2-3 өдрийн хугацаатай сургалт, семинар үнэ төлбөргүй явуулж өгөх санал дэвшүүлсэн байна. Үүний дагуу сургалтыг энэ оны 01-р сард Сингапур хотод зохион байгуулсан байна.Орос-Монгол-Хятад хамтран бүс нутгийн хэмжээнд Нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлтийг нэвтрүүлэх, хэрэгжүүлэх ажлыг эхлүүлэн ажиллаж байгаа талаар мэдээлэл хүргүүлсэн бөгөөд Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллагаас үүнийг цаашид дэмжин ажиллахаа илэрхийлсэн болно.БНЭУ-аас Нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлтийн менежментийг хэрэгжүүлж байгаа талаар мэдээллүүдийг өгсөн бөгөөд цаашид энэхүү төсөл дээр хамтран ажиллах хүсэлтэй улсуудад нээлттэй байгааг илэрхийлэв.Нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлтийн үйлчилгээний ажилтны үйл ажиллагаанд хэрэглэгдэх “загварчилсан хэллэг”-ийн төслийг Тайландын Вант Улсын зүгээс танилцуулан санал авч баталсан болно.Хурлын нарийн бичгийн дарга бүс нутгийн хэмжээнд агаарын тээвэрлэгчдээс агаарын навигацийн үйлчилгээ үзүүлж буй байгууллагуудад нислэгийн төлөвлөгөө хүргүүлж байгаа талаар судалгаа танилцуулсан байна. Нислэгийн төлөвлөгөөнд хаяг алдаатай байх, буруу бөглөгдөх, орхигдон гэх мэт олон хүндрэлүүд гарч байгааг дурдаад энэ нь нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлт, нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагад нөлөөлж буй талаар IATA болон улс орнуудтай хэлэлцэв.Multi-Nodal төслийн багаас Нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлтийн хүрээ сэдэвт танилцуулга хийсэн ба “Нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлт/ хамтын шийдвэр гаргалт” хэрэгжүүлж буй улс орнуудад зөвлөмж хэлбэрээр хүргүүлж байна.Нийт тавигдсан илтгэл, танилцуулгыг дараах хаягаар танилцах боломжтой. https://www.icao.int/APAC/Meetings/Pages/2019-ATFM-SG9.aspx.Тайланд улсын агаарын навигацийн үйлчилгээний байгууллага болох AeroThai-ын шинэ нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын төв, нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлтийн төвүүдтэй танилцах, аялал зохион байгуулагдсан ба үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа болон шинэ нислэгийн хөдөлгөөн удирдах төв рүү хэрхэн шилжиж байгаатай танилцав.Тус сургалтад хамрагдсанаар Ази-Номхон далайн бүс нутгийн улс орнуудын “Нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлт” төслийг хэрэгжүүлж буй арга, туршлага, техник, технологитой танилцав. Бүс нутгийн хэмжээнд нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлт хэрэгжүүлж буй NARAHG болон Multi-Nodal төслийн улс орнууд цаашид хамтран ажиллах, нислэгийн өгөгдөл, мэдээллийг солилцох, ашиглаж буй тоног төхөөрөмж, програм хангамжийг холбох, бусад ажлын хэсгүүдтэй /SWIM TF, MET SG, AACG г.м./ хамтран ажиллах чиг хандлагатай байна.Түүнчлэн Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллагын Ази-Номхон далайн бүсийн дэд төвийн Нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлт хариуцсан мэргэжилтэн Hiroyuki Takata, Li Wenxin нартай уулзаж Монгол улсад Хил дамнасан /Cross-Border ATFM/ НХУТөлөвлөлтийн менежментийг хэрэгжүүлэх ажлын төлөвлөгөөн дээр хамтран ажиллах болон цаашид агаарын зайн багтаамжийг тодорхойлох ажилд хамтран ажиллах талаар ярилцав. Мөн CANSO төлөөлөгч Монгол Улсад нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлт нэвтрүүлэх хэрэгцээ, шаардлагад үнэлгээ хийж өгөх боломжтой тухай мэдэгдэв.Монгол Улс нь нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлтийн менежмент /ATFM/-ийг хэрэгжүүлэхэд бусад орнуудтай хамтран ажиллах нь чухлыг онцлон дурдлаа. Энэхүү ажлын хүрээнд ОХУ болон БНХАУ-тай хамтран ажиллахыг онцолсон болно. Энэхүү ажлын хүрээнд мөн БНСУ-ын төлөөлөгчидтэй уулзаж цаашдын хамтын ажиллагааны талаар ярилцлаа.Тус сургалтад Монгол Улсын ИНЕГ болон агаарын навигацийн үйлчилгээний байгууллагыг төлөөлөн идэвхтэй оролцон зарим сэдвээр тодорхой сэдвүүдээр асуулт асуун шаардлагатай асуудалд Монгол Улсын байр суурийг Иргэний нисэхийн ерөнхий газрын баримталж буй бодлогын хүрээнд илэрхийлэн хэрэгжиж буй төсөл, хөтөлбөрүүдийн явцын талаарх мэдээлэл өгч мөн ажлын илтгэх хуудас тавьж оролцлоо.

ОЛОН УЛСЫН ИРГЭНИЙ НИСЭХИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН АЗИ, НОМХОН ДАЛАЙН БҮСИЙН АГААРЫН НАВИГАЦИЙН ТӨЛӨВЛӨЛТ, ХЭРЭГЖИЛТИЙН ЦАГ УУРЫН АЖЛЫН ДЭД ХЭСГИЙН 22-Р ХУРАЛ /APANPIRG 22/-Д ОРОЛЦСОН АЖЛЫН ТАЙЛАН
2023/11/30

Тайландын Вант Улсын Бангкок хотноо зохион байгуулагдсан Ази, номхон далайн бүсийн агаарын навигацийн төлөвлөлт, хэрэгжилтийн цаг уурын ажлын дэд хэсгийн 22-р хурал /APANPIRG 22/-д ИНЕГ-ын Нисэхийн аюулгүй ажиллагааны хяналт зохицуултын албаны Аэродром, агаарын навигацийн хяналтын хэлтсийн  байцаагч Д. Маасүрэн 2018 оны 6 дугаар сарын 15-ны өдрөөс  22-ны өдрүүдэд оролцлоо.Ази, номхон далайн бүсийн агаарын навигацийн төлөвлөлт, хэрэгжилтийн цаг уурын ажлын дэд хэсэг нь Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллагаас цаг уурын үйлчилгээний  бодлого, төлөвлөгөөг тус бүсэд хэрэгжүүлэх ажлыг зохион байгуулах, бүс нутгийн агаарын навигацийн үйлчилгээг үзүүлж буй цаг уурын хөгжлийн хандлага, бодлогыг нэгтгэх, цаг уурын үйлчилгээг нэгдмэл нэг болгох зорилгоор 2015 онд байгуулагдсан  тус бүсийн улс орнуудын уулзалтын нэгдсэн бүтэц юм.Энэ удаагийн хуралд Австрали, Бангладеш, Камбож, Хятад, Хонг Конг Хятад, Макао Хятад,  Индонез, Япон, Лаос (Бүгд Найрамдах Ардчилсан иргэд), Малайз,  Монгол,  Шинэ Зеланд, Филиппин, Өмнөд Солонгос, Сингапур, Тайланд, Их Британи, АНУ, Вьетнам зэрэг 19 улс, Олон улсын байгууллага  (IFALPA)  нийт 58 төлөөлөгч оролцлоо.  Хурлыг Ази Номхон далайн бүсийн захирал Арун Мишрагийн нэрийн өмнөөс хурлын дарга Mr. Jun Ryuzaki болон Mr. Peter C. Dunda нар нээж үг хэллээ. Тус хурлыг Mr. Jun Ryuzaki  даргалж Mr. Peter C. Dunda нарийн бичгийн даргаар тус тус удирдан явуулсан.Хурлаар 8 чиглэлээр 40 гаруй асуудлыг хэлэлцсэн. Хурлын үеэр  агаарын навигацийн үйлчилгээг үзүүлж буй  цаг уурын чиглэлээр хийгдэж байгаа ажлуудтай уялдаа, холбоотой үйл ажиллагаандаа нэн түрүүнд тусгавал зохих дараах асуудлууд яригдлаа. Үүнд:1.ANNEX-3-ийн 78 дахь нэмэлт өөрчлөлт нь 2018 оны 10 дугаар сарын 5-нд хүчин төгөлдөр болж 2020 оны 11 дүгээр сарын 5-наас хэрэгжиж эхлэнэ. Иймд Улс орнуудын хувьд энэ тал дээр ямар нэг дэмжихгүй буюу зөрүүтэй санал байвал 2018 оны 7 сарын 16-наас өмнө ICAO-д, Electronic Filing of Differences (EFOD) System-д 2018 оны 10 сарын 5-наас өмнө мэдэгдэх шаардлагатай байгааг мэдээлсэн.2.Ази Номхон далайн Air navigation plan (ANP) Volume I болон II боть-дахь Table MET-д болон ROBEX handbook-д нэмэлт өөрчлөлт оруулах асуудлыг хэлэлцүүлэн улс орнууд өөр өөрсдийн орны мэдээллүүдээ нягталсан ба Монгол улсын хувьд зарим алдаатай мэдээ,мэдээллүүд орсныг засаж залруулж оруулсан ба цаашид ИКАО-гийн бусад баримт бичгүүдэд нэмэлт өөрчлөлт орох тохиолдолд өөрийн улс орны мэдээллүүддээ нягтлан шалгаж засаж залруулж байх.3.Нисэхийн цаг уурын үйлчилгээ, мэдээлэл солилцоонд IWXXM (ICAO Meteorological Information Exchange Model) загварыг 2018 оноос туршилт хийгдэж 2020 оны 11 дүгээр сарын 5- ны өдрөөс хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж эхлэх болсонтой холбогдуулан тус загварыг турших төлөвлөгөө гарган бэлтгэл ажлыг хангаж ажиллах. Цаг уурын мэдээ солилцоонд IWXXM (ICAO Meteorological Information Exchange Model) загварыг туршиж эхэлсэн улс орнуудын туршлага  болон цаашид үүнтэй  холбоотой бэлтгэл ажлыг хэрхэн  хангуулах талаар ИКАО-гоос 2018 оны 11 дүгээр сард Workshop зохион байгуулахаар шийдвэрлэсэн үүнд Улс орнуудыг идэвхтэй оролцохыг уриалсан. Мөн 2020 оноос цаг уурын үйлчилгээнд Сансрын цаг уурын мэдээгээр хангах болсон тул тус мэдээлийг хэрхэн урьдчилан мэдээлэх,  солилцох   талаар бусад орны туршлага судлах.4.Монгол Улсын хувьд 2016 оноос хойш ИКАО-гоос зохион байгуулж буй бүсийн SIGMET мэдээний тестэнд идэвхтэй оролцож өмнөх онуудаасаа сайжирсан үзүүлэлттэй байгаа талаарх мэдээллийг хариуцан ажиллаж буй улс орнуудаас өгсөнд хурал даргалагчийн зүгээс талархсанаа илэрхийлсэн болно.5.Ази Номхон далайн бүсийн Агаарын навигацийн төлөвлөлт, хэрэгжилтийн цаг уурын ажлын дэд хэсгийн  23-р хурал (MET SG/23) –ыг 2019 оны 6 сарын 17-ны өдрөөс Тайландын Бангкок хотноо зохион байгуулахаар төлөөлөгчид санал нэгтэй шийдвэрлэлээ. Мөн Их Британи, АНУ-ууд нь нислэгийн баримт бичиг бэлтгэхэд шаардлагатай   цаг уурын мэдээ мэдээллүүдийг гаргаж буй  WAFS (World Area Forecast System) нь хэрэглэгчдэд интернэтэд суурилсан үйлчилгээг (Secure SADIS FTP / WIFS) нэвтрүүлэх.  Манай улсын хувьд 2005 он хүртэл SADIS-ын хэрэглэгч байсан бөгөөд хүлээн авагч эвдэрсэнээс хойш  SADIS-ын мэдээлэл хүлээн  авч чадахгүй байгаагаа Их Британий төлөөлөгчид тайлбарлахад интернэтэд суурилсан үйлчилгээнд хэрэглэгч болгох талаар өөрийн байгууллагын холбогдох хүмүүстэй ярилцаад шийдвэрлэх талаар хариу өгөхөө мэдэгдсэн. Доорх зургаар 2030 он хүртэл хөгжүүлж дээшлүүлэх төлөвлөгөөг  харуулав.6.Цаг уурын ажлын хэсгийн өмнөх хурлуудын тайланг сонссон ба тэдгээр ажлын хэсгийн үйл ажиллагаанд бүсийн улс орнууд хэрхэн оролцож байгааг харах боломж гарсан болно. Монгол Улсын оролцоо, хийж буй ажлаа тайлагнаж байгаа байдлыг дүгнэж цаашид ажлын дэд хэсгийн хурлуудад оролцож бүсийн төвд мэдээллээ өгөх асуудлыг онцгой анхаарах шаардлагатай байгаа нь харагдсан болно.7.Ази, номхон далайн бүсийн агаарын навигацийн төлөвлөлт, хэрэгжилтийн цаг уурын ажлын дэд хэсгийн хуралд хэлэлцэгдсэн асуудлууд, тайлан нь Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллагын Агаарын навигацийн хороонд хүргэгдэх ба Ази номхон далайн бүсийн улс орнуудын агаарын навигацийн төлөвлөлт хэрэгжилтийн /APANPIRG 29/-аар хэлэлцэх юм байна. Иймд /APANPIRG 29/ хуралд оролцох ИНЕГ-ын төлөөлөгчид нь энэ хурлын тайлан, шийдвэрүүдтэй танилцсан байх шаардлагатай юм.8.Ажлын дэд хэсгийн хуралдааны үеэр БНХАУ-ын төлөөлөгчидтэй уулзаж хоёр улсын хооронд тулгамдаж байгаа асуудлууд хамтран ажиллах гэрээ байгуулах асуудлаар санал солилцлоо. БНХАУ-ын тал нь Монгол улсын цаг уурын талаар тулгамдаж буй хүндрэлтэй буй  асуудлыг  шийдэх зорилгоор тусламж дэмжлэг үзүүлэх, сургалт зохион байгуулах талаар санал тависан болно.9.Хуралдааны үеэр Шинэ Зеланд улсын төлөөлөгчтэй уулзаж нисэхийн цаг уурын үйлчигээ үзүүлж буй байгууллагуудыг ИНД-174 -өөр  гэрчилгээжүүлж байгаа гэрчилгээжүүлэлтийн үйл ажиллагаа, цаг уурын салбарт SMS-ийг хэрэгжүүлж байгаа асуудлаар санал солилцлоо. Цаг уурын салбарт SMS-хэрэгжүүлэх нь хүний хүчин зүйлээс шалтгаалсан алдаа, зөрчил дутагдал буурч нислэгийн аюулгүй ажиллагаанд чухал нөлөө үзүүлж байгаа тул цаг уурын үйлчилгээнд SMS-ийг нэвтрүүлэх талаар холбогдох арга хэмжээг авч ажиллах болно.10.Мөн хуралдааны үеэр Камбож улсын төлөөлөгчидтэй уулзаж  шинэ нисэх буудал руу нүүн шилжүүлэхэд нисэхийн цаг уурын үйлчилгээ үзүүлж буй байгууллагын хувьд юуг нь анхаарах ИКАО-ийн баримт бичгүүдэд мэдээллээ хэрхэн оруулах талаар  туршлага судалсан болно.11.Тус ажлын дэд хэсгийн хурлаас гарсан дүгнэлт, шийдвэрүүдийн талаарх танилцуулга, хурлыг 2019 оны 6-р сарын 17-ны өдрөөс хийхээр товлоод байна.Эцэст нь дүгнэхэд, Ази номхон далайн бүсийн улс орнуудын агаарын навигацийн үйлчилгээ үзүүлж буй  цаг уурын  чиглэлээр хийгдэж байгаа ажлууд, төсөл, хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлж байгаатай танилцаж Монгол улсын хувьд дээрх төсөл хөтөлбөрүүдэд оролцох, тухайн бүс нутгийн улс орнуудтай харьцуулах, туршлага судлах боломжийг бүрдүүлсэн, цаашдын бодлого, төлөвлөгөөг сайжруулахад маш том түлхэц өгсөн ач холбогдолтой хурал боллоо.

АЗИ-НОМХОН ДАЛАЙН БҮСИЙН ОРНУУДЫН ИРЭЭДҮЙН НИСЛЭГИЙН ХӨДӨЛГӨӨНИЙ МЕНЕЖМЕНТИЙН ЧИГ ХАНДЛАГА СЭДЭВТ СЕМИНАРТ ОРОЛЦСОН ТАЙЛАН
2023/11/30

Иргэний нисэхийн агаарын навигацийн үйлчилгээний байгууллага (CANSO)-аас жил бүр зохион байгуулдаг Ази-Номхон далайн бүсийн орнуудын агаарын навигацийн үйлчилгээний байгууллагуудын чадавхийг нэмэгдүүлэх, нислэгийн хөдөлгөөний менежментийн цогц төлөвлөгөөг үр дүнтэй хэрэгжүүлэх, технологийн хөгжил болон ирээдүйн нислэгийн хөдөлгөөний  менежментийн хөгжлийн чиг хандлагад суралцах, аюулгүй ажиллагааны соёл, хүний гүйцэтгэлийн менежмент, эрсдэлийн менежмент хэрхэн нэвтрүүлэх сэдэвт семинарт Агаарын навигацийн бодлого, зохицуулалтын газрын дарга Ё.Эрдэнэбат, Агаарын навигацийн бодлого зохицуулалтыг газрын ахлах мэргэжилтэн Д.Лхагважав нар 2019 оны 5 дугаар сарын 19-ний өдрөөс 25-ны өдрийн хооронд амжилттай оролцлоо.Хурлыг нээж Иргэний агаарын навигацийн үйлчилгээний байгууллагын ерөнхий захирал Жеф Пүүл, Японы Улсын агаарын навигацийн үйлчилгээний байгууллагын ерөнхий захирал Ясухиро Лижима, ОУИНБ-ын Ази-Номхон далайн бүсийн дэд захирал Манжит Сай, Сингапурын иргэний нисэхийн ерөнхий газрын ерөнхий захирал, Иргэний агаарын навигацийн үйлчилгээний Ази-Номхон далайн бүсийн гүйцэтгэх захирал Кевин Шам, Япон Улсын  Газар, дэд бүтэц, тээвэр, аялал жуулчлалын яамны Тээвэр, аялал жуулчлалын дэд сайд Кожо Фужита нар үг хэлж хурлын арга хэмжээнд амжилт хүссэн.Ази-Номхон далайн бүсэд өсөн нэмэгдэж байгаа нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлт болон техник технологийн дэвшлийг Ази-Номхон далайн бүсэд болон хөрш зэргэлдээ орнуудтай хэрхэн зохицуулах, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх шаардлага бий болсон байна.Мөн Агаарын навигацийн үйлчилгээний байгууллагуудын ажилтнуудын мэргэшил, ур чадварыг дээшлүүлэх, нислэгийн хөдөлгөөний менежментийн цогц төлөвлөгөөг аюулгүй, үр ашигтай, үр дүнтэй байдлаар хэрэгжүүлэх, хөгжүүлэх талаар хүний гүйцэтгэлийн менежментийн хэрэгжилтийн өнөөгийн байдал хэтийн чиг хандлагыг танилцуулсан.Түүнчлэн тулгамдаж байгаа асуудлуудыг хэрхэн шийдвэрлэх, шинэ үеийн нислэгийн хөдөлгөөний менежментэд орчин үеийн дэвшилтэт техник технологийг нэвтрүүлэх, аюулгүй ажиллагааны соёл, хүний гүйцэтгэлийн менежмент болон эрсдэлийн менежментийг нислэгийн хөдөлгөөний үйлчилгээнд, мөн нислэгийн хөдөлгөөний урсгал төлөвлөлт,  хамтын шийдвэр гаргалтыг хэрхэн үр дүнтэй хэрэгжүүлэх, хүнгүй нисэх төхөөрөмжийн үйл ажиллагаанаас холбогдон гарч байгаа асуудлууд болон боломжуудыг хэрхэн зохицуулах, тэдгээрийн аюулгүй ажиллагаа, аюулгүй байдлыг дээшлүүлэх, сансрын ADS-B ажиглалтын системийн өнөөгийн байдал, санал болгож байгаа үйлчилгээ, мөн тэдгээртэй уялдсан агаарын зайн зохион байгуулалтын төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэх чиглэлүүдээр семинарт хамрагдсан.Мөн Монгол Улсын иргэний нисэхийн салбарт цаашид баримтлах урт, дунд хугацааны бодлого, стратеги болон ойрын зорилтуудыг шинээр тодорхойлох, аюулгүй ажиллагааг сайжруулах, агаарын навигацийн үйлчилгээг дээшлүүлэх зайлшгүй шаардлагатай талаарх мэдлэг, мэдээллийг авч Ази-Номхон далайн бүсийн төвд агаарын навигацийн үйлчилгээний хэрэгжилт, төлөвлөгөөний дагуу хийгдэж байгаа ажлуудын талаарх дутуу болон зөрүүтэй мэдээллүүдийг залрууллаа.    Ази-Номхон далайн бүсийн хэмжээнд Монгол Улсын иргэний нисэхийн ерөнхий газраас агаарын навигацийн үйлчилгээг хөгжүүлэхээр авч хэрэгжүүлж байгаа ажлууд болон Агаарын навигацийн бодлого, зохицуулалтын газрын зүгээс  боловсруулан гаргасан стратеги төлөвлөгөө нь Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллагын Ази-Номхон далайн бүсээс дэвшүүлэн тавьсан хөтөлбөрүүдтэй нийцэж байна.Цаашид Монгол Улсын агаарын навигацийн үйлчилгээг өндөр мэргэшил, ур чадвартай хүний нөөцөөр бүрэн хангах, нислэгийн хөдөлгөөний менежментийн төлөвлөгөөний хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх, дэвшилтэт техник технологийг нэвтрүүлэх, ирээдүйн нислэгийн хөдөлгөөний менежментийн хэтийн чиг хандлагыг Иргэний нисэхийн агаарын навигацийн бодлого, төлөвлөлттэй уялдуулсан нарийвчилсан төлөвлөгөө гаргах шаардлага байна.

БҮГД НАЙРАМДАХ СИНГАПУР УЛС ДАХЬ ОЛОН УЛСЫН АГААРЫН ТЭЭВЭРЛЭГЧДИЙН ХОЛБОО /IATA/-НЫ СУРГАЛТЫН ТӨВД ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДСАН “АГААРЫН ТЭЭВРИЙН СТАТИСТИК” СУРГАЛТАД ХАМРАГДСАН СУРГАЛТЫН ТАЙЛАН
2023/11/30

Зорилго:Олон улсын иргэний нисэхийн тухай Чикагогийн конвенцын 54, 55, 67 дугаар зүйлийн дагуу Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага /ICAO/ болон Олон улсын нисэх буудлуудын холбоо /ACI/-д сар, улирал, жилээр тогтмол хүргүүлдэг статистик мэдээ боловсруулах аргачлалыг судлах, салбарын эдийн засгийн бодлого, зохицуулалтын үр нөлөөг үнэлэх, салбарын өрсөлдөх чадварыг бий болгоход хөшүүрэг болохуйц мэдээллийг бэлдэх зорилготой.Сургалтад хамрагдсан ажилтны албан тушаал, нэр:Тус сургалтад Агаарын тээврийн бодлого, төлөвлөлтийн газрын Эдийн засгийн зохицуулалтын тасгийн ахлах мэргэжилтэн Б. Болор-Эрдэнэ, судалгааны мэргэжилтэн-статистикч Ц. Солонго нар хамрагдав.Аль улсад, ямар хугацаагаар сургалтад хамрагдсан:Тус сургалт нь Бүгд Найрамдах Сингапур улсад 2019 оны 06 дугаар сарын 11-ний өдрөөс 06 дугаар сарын 14-ний өдрүүдэд зохион байгуулагдсан.Суралцсан зүйлс:-Олон улсын иргэний нисэхийн тухай Чикагогийн конвенцын 54, 55, 67 дугаар зүйлийн дагуу Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага /ICAO/ болон Олон улсын нисэх буудлуудын холбоо /ACI/-д сар, улирал, жилээр тогтмол хүргүүлдэг статистик мэдээг боловсруулах аргачлалд суралцсан;-Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага /ICAO/, Олон улсын агаарын тээвэрлэгчдийн холбоо /IATA/-ны статистикийн программтай танилцсан;Агаарын тээвэрлэгч, нисэх буудлын тээвэрлэлтийн мэдээг нэгтгэн боловсруулах, ICAO-гийн стандарт болон аргачлалыг суралцсан /гүйцэтгэсэн зорчигч эргэлт, гүйцэтгэсэн ачаа эргэлт, боломжит суудал километр тооцох аргачлал/;-Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага /ICAO/, Олон улсын нисэх буудлуудын холбоо /ACI/, Олон улсын агаарын тээвэрлэгчийн холбоо /IATA/ зэрэг байгууллагуудаас гаргадаг тээвэрлэлтийн мэдээний зөрүүтэй байдлын талаарх тайлбар;-Агаарын тээврийн салбарын статистик тоон мэдээг ашиглан салбарын ирээдүйн хөгжлийн чиг хандлага, сул тал болон өрсөлдөх чадварыг тодорхойлох чадварт суралцсан;-Чанарын удирдлагын тогтолцоо /QMS/-г тээвэрлэлтийн статистикт нэвтрүүлэх аргачлалд суралцсан;-Статистик тоон мэдээнд тулгуурлан нислэгийн чиглэлийн стратеги болон нарийвчилсан шинжилгээ хийх аргачлалд суралцсан;-Агаарын тээврийн статистик мэдээнд стратегийн болон үйл ажиллагааны дүн шинжилгээ хийх аргачлалд суралцсан;Тус сургалтад хамрагдсанаар дараах үр дүн бий болох бөгөөд ажилдаа хэрэгжүүлэн ажиллана:Сургалтаас олж авсан онолын болон практик мэдлэгээ ашиглан Олон улсын иргэний нисэхийн тухай Чикагогийн конвенцоор хүлээсэн үүргийн дагуу Монгол Улсын агаарын тээврийн салбарын статистик мэдээг боловсруулан ICAO болон ACI-д тайлан мэдээг үнэн бодит, тогтмол хүргүүлнэ.  Агаарын тээвэрлэгчийн үйл ажиллагааг оновчтой төлөвлөх аргачлалыг нэвтрүүлэх, агаарын тээврийн зах зээлийн нөхцөл байдлыг гадаадын судалгаа шинжилгээний аргачлалын дагуу боловсронгуй болгох, бодлогын санал боловсруулахад ихээхэн ач холбогдолтой.

ОЛОН УЛСЫН ИРГЭНИЙ НИСЭХИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН АЗИ, НОМХОН ДАЛАЙН БҮСИЙН АГААРЫН НАВИГАЦИЙН ТӨЛӨВЛӨЛТ, ХЭРЭГЖИЛТИЙН ЦАГ УУРЫН АЖЛЫН ДЭД ХЭСГИЙН 23-Р ХУРАЛ /APANPIRG 23/-Д ОРОЛЦСОН АЖЛЫН ТАЙЛАН
2023/11/30

Тайландын Вант Улсын Бангкок хотноо зохион байгуулагдсан Ази, номхон далайн бүсийн агаарын навигацийн төлөвлөлт, хэрэгжилтийн цаг уурын ажлын дэд хэсгийн 23-р хурал /APANPIRG 23/-д ИНЕГ-ын Нисэхийн аюулгүй ажиллагааны хяналт зохицуултын албаны Аэродром, агаарын навигацийн хяналтын хэлтсийн  байцаагч Д. Маасүрэн 2019 оны 6 дугаар сарын 17-ны өдрөөс  20-ны өдрүүдэд амжилттай оролцлоо.Энэ удаагийн хуралд Австрали, Бутан, Хятад, Хонг Конг Хятад, Макао Хятад,  Индонез, Япон, Лаос, Малайз, Бүгд Найрамдах Фижи Улс, Соломоны арлууд,  Монгол,  Шинэ Зеланд, Филиппин, Өмнөд Солонгос, Сингапур, Тайланд, АНУ, Вьетнам зэрэг 19 улс, Олон улсын байгууллага  (IFALPA)  нийт 48 төлөөлөгч оролцлоо.  Хурлыг Ази Номхон далайн бүсийн захирал Арун Мишрагийн нэрийн өмнөөс хурлын дарга Mr. Jun Ryuzaki болон Mr. Peter C. Dunda нар нээж үг хэллээ. Тус хурлыг Mr. Jun Ryuzaki  даргалж Mr. Peter C. Dunda нарийн бичгийн даргаар тус тус удирдан явуулсан.Энэхүү хурлаар нийт 19 улс  нисэхийн цаг уурын үйлчилгээний 8 чиглэлээр цаашид авч хэрэгжүүлэхээр ажиллаж буй төсөл, үүссэн хүндрэл бэрхшээл, харилцан мэдээлэл солилцоо, хэлэлцүүлэг зэрэг  50 гаруй асуудал ( 29 WP, 23 IP)  хэлэлцсэн бөгөөд Монгол улсын төлөөлөгчид нисэхийн цаг уурын  чиглэлээр хийгдсэн ажлын талаарх 2 мэдээлэх хуудсыг (IP) хуралд танилцуулж харилцан туршлага солилцож мэдээлэл авсан цаашдын хэтийн төлөвлөлтөд чухал нөлөөтэй хурал болсон.Хурлын үеэр  агаарын навигацийн үйлчилгээг үзүүлж буй  цаг уурын чиглэлээр хийгдэж байгаа ажлуудтай уялдаа, холбоотой үйл ажиллагаандаа нэн түрүүнд тусгавал зохих дараах асуудлууд яригдлаа. Үүнд:-Ази-Номхон далайн бүсэд нислэгийн замын дагуу ажиглагдах цаг агаарын аюултай үзэгдэлийн  мэдээ мэдээлэл, зөвлөмжөөр хэрхэн хангах, цаашид техник технологийн дэвшлийг Ази-Номхон далайн бүсэд болон хөрш зэргэлдээ орнуудтай хэрхэн зохицуулах, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, түүнчлэн тулгамдаж байгаа асуудлуудыг хэрхэн шийдвэрлэх, хамтын шийдвэр гаргалтыг хэрхэн үр дүнтэй хэрэгжүүлэх талаар;-ИКАО-гоос нисэхийн цаг уурын чиглэлээр дэлхийн болон бүсийн хэмжээнд баримталж буй бодлого, төлөвлөгөө нэн тэргүүний зорилго, зорилтуудыг эргэн нягтлаж, Аннех-3 т оруулж буй стандарт, зөвлөмжийн нэмэлт өөрчлөлтийн хэрэгжилтийн талаар;-Агаарын навигацийн үйлчилгээнд цаг уурын үйлчилгээтэй холбоотой гарч буй дутагдлууд, өмнөх хурлаас гарсан дутагдлуудыг хэрхэн арилгасан талаарх тайлан;-Нисэхийн цаг уурын үйлчилгээг сайжруулахад хэрэгжүүлж буй төсөл хөтөлбөрийн хэрэгжилт, цаашид хэрхэн  хөгжүүлэх талаарх судалгаа шинжилгээний ажил болон бусад саналуудыг  хэлэлцсэн. Үүнд:-Цаг уурын бодит болон урьдчилсан мэдээний хангалт, сэрэмжлүүлэг мэдээ, уур амьсгалын мэдээллийн талаар;-Цаг уурын мэдээ солилцооны талаар;-Цаг уур, нислэг хөдөлгөөний үйлчилгээний байгууллага, агаарын тээврийн байгууллагуудын хоорондын хамтын ажиллагааны талаар;-Цаг уурын байгууллагын үйлчилгээ, чанарын удирдлагын тогтолцооны хэрэгжилт, нисэхийн цаг уурын үйлчилгээ үзүүлж буй байгууллагын ажилтнуудын мэргэжлийн ур чадвар;Бүсийн хэмжээнд нисэхийн цаг уурын үйлчилгээнд мөрдөгдөж буй баримт бичгүүд гарын авлага зөвлөмжийн талаар;ICAO-ын зүгээс  2019 оны 11 дүгээр сараас эхлэн нислэгийг сансрын цаг уурын мэдээ мэдээлэл зөвлөмжөөр хангаж ажиллах, Нисэхийн цаг уурын үйлчилгээ, мэдээлэл солилцоонд IWXXM (ICAO Meteorological Information Exchange Model) загварыг  2020 оны 11 дүгээр сарын 5-ны өдрөөс Аннех-3-ийн стандарт шаардлагын дагуу METAR/SPECI, TAF, SIGMET, AIRMET, галт уулын үнс, тропикийн циклон зэрэг мэдээг IWXXM GML  форматаар дамжуулах талаар албан захидлыг улс орнуудад хүргүүлэхийг мэдэгдсэн. Мөн цаг уурын мэдээ солилцоонд IWXXM (ICAO Meteorological Information Exchange Model) загварыг туршиж эхэлсэн улс орнуудын туршлага  болон цаашид үүнтэй  холбоотой бэлтгэл ажлыг хэрхэн  хангуулах талаар  Workshop-ыг Тайландын Аэротай байгууллага амжилттай   зохион байгуулсан талаар танилцуулсан.2018 онд ИКАО-гоос зохион байгуулж буй бүсийн SIGMET мэдээний тестэнд  улс орнуудын оролцож буй оролцоог болон зарим улс өмнөх онуудаасаа идэвхтэй оролцож сайжирсан үзүүлэлттэй байгаа талаарх мэдээллийг хариуцан ажиллаж буй улс орнуудаас өгсөнд хурал даргалагчийн зүгээс талархсанаа илэрхийлсэн болно.Ази Номхон далайн бүсийн Агаарын навигацийн төлөвлөлт, хэрэгжилтийн цаг  уурын ажлын дэд хэсгийн  24-р хурал (MET SG/24) –ыг 2020 оны 7 сард  Тайландын Бангкок хотноо зохион байгуулахаар төлөөлөгчид санал нэгтэй шийдвэрлэлээ.Ажлын дэд хэсгийн хуралдааны үеэр БНХАУ-ын төлөөлөгчидтэй уулзаж  хоёр улсын хооронд тулгамдаж байгаа асуудлууд хамтран ажиллах гэрээ байгуулах асуудлаар санал солилцлоо. БНХАУ-ын тал нь Монгол улсын цаг уурын талаар тулгамдаж буй хүндрэлтэй буй  асуудлыг  шийдэх зорилгоор тусламж дэмжлэг үзүүлэх, сургалт зохион байгуулах, хоёр талт гэрээнд цаг уурын байгууллагын төлөөлөгчдийг урьж оролцуулж цаашид хамтран ажиллах талаар санал тависан болно. ОУИНБ-аас цаг агаарын мэдээ солилцох IWXXM форматыг 2020 оноос эхлэн хэрэглэх шаардлага тавигдаж байгаа ба өнөөгийн байдлаар Улаанбаатарын TAF, METAR мэдээнүүдийг Бээжингийн ROC-т OPMET-Flight Information System буюу нислэгийн мэдээлэл үйлчилгээний ажлын цогц программ хангамжаар хүлээн авч байгаа ба  ОУИНБ-аас стандарт шаардлагын хүрээнд IWXXM форматыг хэрэгжүүлэх ажлыг эхлүүлсэн бөгөөд Монгол улсын цаг уурын байгууллага энэ ажлыг хэрэгжүүлэх ямар төлөвлөгөөтэй ажиллаж байгаа талаар тодорхой мэдээлэл өгөхийг хүссэн. Манай талаас IWXXM-ийг хэрэгжүүлэхэд хамтран ажиллах, Монголын мэргэжилтнүүдийг Бээжингийн Нислэгийн цаг уурын төвтэй танилцуулж туршлага солилцох боломж олгохыг хүссэн болно. Уулзалтын үеэр ярилцсан асуудлуудыг цаашид хэрэгжүүлэх, ажлын төлөвлөгөөнд тусгах, ИНЕГ, ЦУОШГ-тай хэлэлцэж, цаашид тохирсон асуудлуудыг ажил хэрэг болгон ажиллахаар тогтов.Нислэгт аюултай цаг агаарын үзэгдэл /аадар бороо, шороон шуурга гэх мэт/ ажиглагдах үед цаг агаарын мэдээлэл харилцан солилцоход хамтран ажиллах, Азийн агаарын навигацийн цаг агаарын аюултай үзэгдлийн    зөвлөх платформыг байгуулах талаар ярилцлаа.Эцэст нь дүгнэхэд, Ази номхон далайн бүсийн улс орнуудын агаарын навигацийн үйлчилгээ үзүүлж буй  цаг уурын  чиглэлээр хийгдэж байгаа ажлууд, төсөл, хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлж байгаатай танилцаж Монгол улсын хувьд дээрх төсөл хөтөлбөрүүдэд оролцох, тухайн бүс нутгийн улс орнуудтай харьцуулах, туршлага судлах боломжийг бүрдүүлсэн, цаашдын бодлого, төлөвлөгөөг сайжруулахад маш том түлхэц өгсөн ач холбогдолтой хурал боллоо.