“AVIATION PHOTO NEWS” XXVIII
2024/05/06

“AVIATION PHOTO NEWS”-ийн энэ удаагийн дугаарт Завхан аймаг дахь “Отгонтэнгэр” нисэх буудлын хамт олон оролцлоо.“ОТГОНТЭНГЭР" НИСЭХ БУУДАЛ“Отгонтэнгэр” нисэх буудлынхаа арвин түүхээс бидэнтэй хуваалцаж, өөрийгөө болон хамт олноо танилцуулаач? Таныг аавынхаа үргэлжлэл болон нисэх буудлаа удирдаж яваа гэж сонслоо.Д.Алтан-Уул/Дарга/Д.Алтан-Уул миний бие 1987 онд ажлын гараагаа нисэхийн салбараас эхэлж, өнөөг хүртэл 37 дахь жилдээ ажиллаж байна. Миний аав Дамбийн Даваа 1983-1991 онд Завхан аймгийн нисэх буудлын даргаар ажиллаж байхдаа аймгийнхаа төвийн урд дэнжид АН-24, АН-26, АН-2 онгоцнууд буухад хүндрэлтэй, өндөр уулын завсраар зөвхөн нэг талын суулт хөөрөлт үйлддэг нислэгийн зурвастай байсныг 1987 онд анх санаачлан Завхан аймгийн нисэх буудлын нислэгийн аюулгүй байдлыг хангах үүднээс аймгийн төвөөс 32 км-ийн зайтай Донойн хөндий гэдэг газар Аэродром шинээр барих ажлыг удирдан, нисэх буудлын хэд хэдэн жижиг объектыг барьж байгуулсан түүхтэй.Би аавын үргэлжлэл болон нисэх буудлын даргаар 2017 оноос хойш ажиллаж байна. Энэ хугацаанд Завхан аймгийн нисэх буудлын 2860х30метр хөөрч буух зурвас,  300х15 метр явгалах зам, тоосгүйжилтийн талбай, тормозлох зурвас, 5400у/м үерийн ус зайлуулах сувгийн ажлыг “Хурдны зам” ХХК гүйцэтгэж, улмаар Улсын комисс 2019 оны 8 дугаар сард хүлээн авсан. Хөөрч буух зурвасын нээлтийн ёслол 2019 оны 8 дугаар сарын 24-ний өдөр болж анхны зочин ERJ-145 агаарын хөлөг, Аэро-Монголиа ХХК-ийн Гавьяат нисгэгч, нутгийн хүү С.Гантөмөр даргатай нисэх баг амжилттай газардсан түүхэн үйл явдал болж байлаа.Завхан аймгийн нисэх буудал нь 1956 оны 6 дугаар сард Улиастай хотоос 32 км-ийн зайд орших Алдархаан сумын нутаг, Донойн хөндийд 3 гэртэй, 5 орон тоотой байгуулагдаж, даргаар нь Амгалангийн Дорж ажиллаж байсан түүхтэй. УБ-Завханы хооронд Ан-2 онгоцоор долоо хоногт 1-2 удаа ачаа шуудан, зорчигч тээврийн үүргийг гүйцэтгэж байгаад 1958 оны 9 дүгээр сард аймгийн төв Улиастай хотын урд дэнжид шилжин төвлөрч, Ил-14 онгоц хүлээн авч үйлчилдэг болжээ. 1959 оноос нисэх буудлын эрхлэгч, нислэгийн хөдөлгөөний удирдагчаар С.Сүрэндорж, 1963 оноос Нисэх буудлын даргаар Ө.Жагварал томилогдон, өөрийн биеэр нислэгийн хөдөлгөөнийг удирдахын зэрэгцээ “АН-2” онгоцоор орон нутгийн шуудан тээврийн үүргийг гүйцэтгэж, нислэгийн аюулгүй байдлыг бүрэн хангаж байснаас гадна төлөвлөгөөт зорилтыг бүх үзүүлэлтээр нь биелүүлэн, Агаарын харилцааны газрын социалист уралдаанд түрүүлсэн амжилтыг үзүүлж байсан байна.1961-1986 он хүртэл орон нутгийн шуудан тээврийн суурь тавигдаж, аймгийн төвөөс 125-335 км алслагдсан 16 суманд Ан-2 онгоцоор 5 өдөрт 2-3 удаа ачаа шуудан, зорчигч тээврийн болон тусгай үүргийн нислэг хийж, 1964 оноос УБ-Завхан-УБ-ын чиглэлд Ан-24, Ан-26, Фокер-50, Ми-8, SAAB-340B зэрэг маркын онгоц, нисдэг тэрэг 7 хоногийн 7 өдөрт нь зорчигч шуудан тээврийн үүргийг гүйцэтгэж, жилдээ 12 мянган зорчигч, 140 тн ачаа тээш тээвэрлэж, 233,8 мян. тн.км-ийн үүрэг гүйцэтгэж, 1670,5 мян төгрөгийн ашигтай ажиллаж байжээ.1999 онд Сансрын холбооны тоног төхөөрөмжүүдээр бүрэн тоноглогдож, МИАТ, ТАС, Блю Скай, Тэнгэрийн улаач зэрэг компаниудын агаарын хөлөг нислэг үйлдэж эхэлсэн. 1987-1994 онд Донойн хөндийд Ан-24, Ан-26, Ан-30 онгоц хүлээн авч байгаад 1994-2002 онд аймгийн төвийн урд дэнжид шилжиж очсон.2002 онд Донойн хөндийд шинээр онгоц хөөрч буух сайжруулсан шороон зурвас, нисэх буудлын барилга байгууламж, 2006 онд Ургамал суманд сансрын холбооны тоног төхөөрөмжөөр тоноглогдсон Олон улсын өнгөрөлтийн цэгийн үйл ажиллагаа явуулж эхэлсэн ба 2010 онд AFTN -ийн хоёр дахь сүлжээ ашиглалтад орсны зэрэгцээ 2009 онд Улиастай хот Нисэх буудлыг холбосон шилэн кабель татах ажлыг гүйцэтгэж орчин үеийн техник технологийг ашиглах боломжоор хангагдсан нь нислэгийн аюулгүй байдлыг хангахад ихээхэн үүрэг гүйцэтгэж байгаа билээ.Завхан аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын тэргүүлэгчдийн 2021 оны 6 дугаар сарын 16-ны өдрийн 32 дугаар тогтоолоор манай нисэх буудлыг “Отгонтэнгэр” нисэх буудал хэмээн нэрлэсэн. Одоо манай нисэх буудал үндсэн 36, гэрээт 2 ажилтантай, Нислэгийн хөдөлгөөн техник хангалтын хэсэг, Аэродром газрын үйлчилгээний хэсэг, Нисэхийн аюулгүйн хамгаалалтын хэсэг, Захиргаа аж ахуйн хэсэг гэсэн бүтэц зохион байгуулалтын 4 нэгжтэйгээр нислэгийн аюулгүй байдал, аюулгүй ажиллагааг найдвартай ханган ажиллаж байна.Он гарсаар нислэгийн ачаалал их байв уу? Долоо хоногт хэдэн нислэг үйлдэгдэж байна вэ? Б.Мөрөнбаяр/Нислэгийн хөдөлгөөний удирдагч/Манай нисэх буудал 7 хоногт 2 нислэгтэй. МИАТ ТӨХК-ийн CRJ200 агаарын хөлөг тогтмол нислэг үйлдэж байна. 2024 оны 4 дүгээр сарын байдлаар 35 удаагийн нислэгт процесдурын нислэг хөдөлгөөний удирдлага, нислэгийн мэдээлэл болон тусгай тоноглолтой автомашин, тоног төхөөрөмжүүдээр газрын хангалт үйлчилгээг үзүүлж, нислэгийн аюулгүй байдал, аюулгүй ажиллагааг хангаж ажиллалаа. 2024 он гарснаас хойш үйлдэгдсэн 35 удаагийн нислэгийн УБ-Завхан чиглэлийн 986 зорчигч, Завхан-УБ чиглэлийн 1024 зорчигч, бусад үйлчлүүлэгчдийн сэтгэл ханамж, ая тух, аюулгүй байдлыг ханган үйлчилсэн.2024 оны 5 дугаар сараас том оврын CRJ700 агаарын хөлөг нислэг үйлдсэнээр тийзийн үнэ буурах, зорчигч урсгал нэмэгдэх, улмаар нислэгийн давтамж нэмэгдэх бүрэн боломжтой.Манай аймгийн хувьд байгалийн цогцолборт газрууд болох Хар нуур, Отгонтэнгэр хайрхан, Мухартын гол гэх мэт чиглэлд аялал жуулчлалын нислэгийн тоо зуны улиралд эрс нэмэгддэг. Мөн Увс, Баян-Өлгий, Ховд аймгуудын нислэгүүдэд нислэгийн хөдөлгөөн, газрын үйлчилгээ үзүүлж ажилладаг. 2023 оны зуны нислэгийн оргил ачааллын үед 7 хоногт 15-20 нислэгт нислэгийн хөдөлгөөн, газрын үйлчилгээ үзүүлж ажилласан. Дээрх тоо 2024 оны зуны нислэгийн үед 2 дахин нэмэгдэх хандлагатай байна.Цаашид бид нисэх буудлын үйлчилгээний чанарыг сайжруулахад онцгой анхаарч, зорчигч үйлчлүүлэгчдийн аюулгүй, тав тухтай байдлыг хангасан нисэх буудлын үйлчилгээ үзүүлэх зорилт тавин ажиллаж байна.Удахгүй зуны нислэгийн оргил ачааллын үе эхэлнэ. Нисэх буудлын барилга байгууламжийн засвар арчлалтаас эхлээд бэлтгэл ажил их байдаг байх? П.Баярбат/Аэродромын инженер/Завхан аймаг дахь Отгонтэнгэр нисэх буудалд зуны улиралд нислэгийн ачаалал их байдаг. Учир нь амралт зугаалгын энэ үед байгалийн үзэсгэлэн бүрдсэн тус бүс нутагт гадаадын болон дотоодын иргэд аялал жуулчлалын чиглэлээр бага оврын онгоц, нисдэг тэрэг хөлөглөн олноороо ирдэг. Отгонтэнгэр нисэх буудлын аэродром 2019 онд ашиглалтад орсон харьцангуй шинэ зурвас, талбай бөгөөд засвар арчлалтын ажлыг жил бүрийн хавар 5-6 сард хийж, ашиглалтын хугацааг уртасган, аюулгүй ажиллагааг ханган ажилладаг. 05 дугаар сарын 1-нээс эхлэн барилга байгууламжийн өнгө үзэмжийг сайжруулан засвар үйлчилгээ хийж, хог хаягдал бусад цэвэрлэгээний давтамжийг нэмэгдүүлэн, машин механизм, тоног төхөөрөмжийн засвар үйлчилгээг хийж, нислэгийн бэлэн байдлыг ханган ажилладаг. Нийт ажилтнуудын ээлжийн амралт, нөхөн хангалтын ажилтнуудын ажлын цагийг уян хатан зохицуулж, ажлын ачааллыг хэт нэмэгдүүлэхгүй байх талаар анхаарч, зорчигчдод зориулсан худалдаа үйлчилгээ, түргэн хоолны газрын чанар, хүртээмжийг нэмэгдүүлэхээр төлөвлөн бэлтгэл ажлыг 90 хувь хангасан байна.Хэдхэн хоногийн өмнө Баруун бүсийн Зам, тээврийн салбарынхан чуулж, зөвлөлдлөө. Энэхүү зөвлөгөөнд та бүхэн ямар асуудлыг дэвшүүлж оролцов? Зөвлөгөөний үр дүнгийн талаар? П.Мөнхтөр/Агаарын хөлгийн техникч/Баруун бүсийн тулгуур төв Ховд хотноо 2024 оны 4 дүгээр сарын 17-ны өдрөөс 20-ны өдрүүдэд Зам, тээврийн салбарын баруун бүсийн зөвлөгөөн, спортын олон төрөлт тэмцээнд амжилттай оролцоод ирлээ. Тус зөвлөгөөнд орон нутгийн нисэх буудлуудын ажилтан, албан хаагчдад хамгийн ихээр тулгамдаж буй цалин хөлсний нэмэгдэл, үйл ажиллагаанд тулгамдаж буй асуудлуудыг хэрхэн зөв, оновчтой шийдвэрлүүлэх талаар асуудлыг дэвшүүлж, цаашид МУ-ын ЗГ, ЗТХЯ-аас Иргэний нисэхийн салбарт баримтлах бодлого, чиг хандлага, хөгжлийн талаар анхаарч ажиллах талаар санал солилцлоо. Мөн спортын олон төрөлт тэмцээний эмэгтэй шатрын төрөлд манай АБҮШалгагч, заал зохион байгуулагч О.Налжирмаа “Алтан медаль”, 3х3 эрэгтэй сагсан бөмбөгийн төрөлд багаа ахлан оролцож “Мөнгөн медаль” хүртсэндээ баяртай байна.Мөн байгууллага хамт олноос ажилдаа амжилт гаргаж, идэвх зүтгэлээр тэргүүлж ажилласан Хамгаалалтын ажилтан Г.Дүнчин “Иргэний агаарын тээврийн тэргүүний ажилтан” цол тэмдгээр, Агаарын хөлгийн техникч П.Мөнхтөр миний бие ЗТХЯ-ны “Жуух бичиг”-ээр тус тус шагнагдлаа. Эдгээр шагнагдсан хүмүүстээ халуун баяр хүргэе. Энэ мөчийг ашиглаад удахгүй болох Монгол улсад Нисэх хүчин үүсэж хөгжсөний түүхт 99 жилийн ойн баярыг мэндийг нисэх буудлынхаа хамт олон, үе үеийн ахмад буурлууд, иргэний нисэхийн салбар, иргэний нисэхийн үйл ажиллагаа эрхлэгч байгууллагын ажилтан, албан хаагчдадаа болон иргэний нисэхийн байгууллагаар үйлчлүүлдэг эрхэм зорчигч, үйлчлүүлэгчдэдээ хүргэе. Та нараараа маш их бахархаж, баярлаж байгаагаа илэрхийлье.Танай хамт олны 2024 онд өмнөө тавьсан зорилго хэр ахицтай явж байна вэ? Он гарсаар хийж хэрэгжүүлсэн онцлох ажлуудаасаа дурдвал? Д.Алтан-Уул/Нисэх буудлын дарга/2023-2025 оныг “Монголд зочлох жил” болгон зарласантай холбоотойгоор нисэх буудлын үйлчилгээ сайжрахад ахиц гарч, нисэх буудалд тээш хадгалах, мэдээллийн цэгийн үйлчилгээ, жуулчны мэдээллийн төвийн үйл ажиллагааг сурталчлан, үйлчилгээнд шаардлагатай мэдээллүүдийг цахим орчинд байршуулах, хаягжуулах зэрэг ажлууд хийгдсэнээр зочид буудал, тээвэр, аялал жуулчны чиглэлээр үйлчилгээ үзүүлдэг байгууллага, хувь хүн, аж ахуйн нэгжтэй хамтран ажиллах нөхцөл бүрдэж байна.Манай хамт олон 2024 онд өнгөрсөн оныхоо хийж бүтээсэн ололт амжилтаа улам бататгаж, нислэгийн аюулгүй байдал, аюулгүй ажиллагааг найдвартай хангах нэг үндсэн зорилт болох хөөрч буух хучилттай зурвасын будган тэмдэглэгээг сайжруулах,  эвдрэл гэмтлээс урьдчилан сэргийлэх, мастик гагнаас хийх мөн шөнийн нислэгийн гэрэл суултын системийг ашиглалтад оруулах  бэлтгэл ажлыг хангах, орон нутгийн зорчигчдод хөнгөлөлттэй тийзээр үйлчлэх нислэгийг үргэлжлүүлэн явуулахаар аймаг орон нутгийн удирдлагатай хамтран ажиллах, зочид буудал, тээвэр, худалдаа, жуулчны чиглэлээр үйлчилгээ үзүүлдэг байгууллага, хувь хүн, аж ахуйн нэгжтэй хамтран ажиллах санал гаргах зэрэг томоохон ажлуудыг хийхээр төлөвлөөд байна.Орон нутгийн бусад нисэх буудлуудаас “Отгонтэнгэр” нисэх буудлын ялгарах онцлог гэвэл? Ц.Мөнгөнтулга/Аюулгүй байдлын үзлэгийн шалгагч/Завхан аймаг нь Монгол улсын эртний түүхт хотуудын нэг. Аялал жуулчлалын бүс нутаг нь унаган төрхөө харьцангуй хадгалж үлдсэн говь, хангай, тал хээр хосолсон, нүүдэлчдийн соёлын түүхэн бичиг, дурсгал олонтой тул аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүнийг сурталчлах, эдийн засгийн эргэлтэд оруулж, аялагчдын сэтгэлийг татах нөөц, боломж, давуу тал ихтэй. 2023 онд зорин ирсэн жуулчдын тоо өмнөх онтой харьцуулахад 42 хувиар нэмэгдсэн бөгөөд цаашид дотоодын болон гадаадын жуулчдын тоо нэмэгдэх хандлагатай судалгаа хийгдсэн байдаг.“АЛСЫН ХАРАА-2050” Монгол Улсын урт хугацааны хөгжлийн бодлогын хүрээнд 2021-2030 онд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаанд орон нутгийн нисэх буудлуудаас “Отгонтэнгэр” нисэх буудлыг 4C зэрэглэлийн агаарын хөлөг хүлээн авах хүчин чадалтай аэродром, зорчигч үйлчилгээний цогцолбор бүхий олон улсын нисэх буудал болгон өргөтгөхөөр тусгагдсан нь манай нисэх буудлын хувьд аялал жуулчлал, гадаад худалдаа, олон улсын худалдааг дэмжих томоохон бүтээн байгуулалт болно гэж харж байгаа.Нисэхийн салбарт, тэр дундаа үүх түүх арвинтай орон нутагтаа ажиллахад бахархах зүйл олон байдаг байх? Энэ талаар? Ч.Сүхтөмөр/Технологийн жолооч, нярав/Би Завхан аймгийн нисэх буудалдаа 1989 онд жолоочоор орж, 1999 оноос аж ахуйн нярвын ажлыг хавсран хийж, өнөөг хүртэл тасралтгүй 35 жил ажиллаж байна. Нисэхийн салбарт, тэр дундаа орон нутагтаа он удаан жил ажиллахад бусдад тусалж, зорчигч үйлчлүүлэгчдийн хэрэгцээ шаардлагыг ханган, түргэн шуурхай, хоёргүй сэтгэлээр тэдний сэтгэлд хүртэл ажиллах чин хүсэл эрмэлзэлтэй байж, амьдралынхаа ихэнх хугацаа, залуу насаа зориулж, нисэхээрээ овоглогдон яваадаа бахархаж явдаг. Байгууллагынхаа нэр хүнд, өнгө зүсэд нэмэр болж, шинэ залуу хүүхдүүдэд түшиг тулгуур, зөв үлгэр дуурайлалтай ажиллаж амьдрахыг байнга бодож явдаг. Намайг ажиллах хугацаанд манай байгууллага ажил төрөл, нэр хүндээр тэргүүлж байсныг олон сонсож байснаас дундаас доош үнэлгээ авч байсныг би санадаггүй юм. 1976 онд "Социалист хөдөлмөрийн буудал", 1983 онд "Осол зөрчил, хоцрогдолгүй хамт олон" гэрчилгээ авч, аймгийн үйлчилгээний байгууллага дотроос 1-р байр, 1996 онд аймгуудын нисэх буудлаас Тэргүүн байр, 2010 онд Монгол Улсад Нисэх хүчин үүсэж хөгжсөний 85 жилийн ой, Иргэний агаарын тээвэрчдийн өдрийг угтаж ИНЕГ-аас зарласан болзолт уралдаанд орон нутгийн нисэх буудлуудаас 1-р байрт шалгарсан амжилт үзүүлж байсан.  Хангайн нурууны ноён оргил Отгонтэнгэр уулын ноён оргил нь далайн түвшнээс дээш 4021 м-т өргөгдсөн бөгөөд түүний 3752 м-ээс дээш өндөрт мөнх цастай. Эртнээс онголон тахисаар ирсэн Монголын их тахилгатай уулынхаа нэр дор “Отгонтэнгэр” нисэх буудлын хамт олон минь нислэгийн аюулгүй байдал, аюулгүй ажиллагааг найдвартай ханган ажиллаж байна.Та нисэх буудалдаа хэдэн жил ажиллаж байна вэ? Нисэхийн салбартай хэрхэн ажил амьдралаа холбож байв? Р.Вангүрмаа/Аюулгүй байдлын үзлэгийн шалгагч (Хүний нөөц,албан хэрэг хөтлөлт)/Би Завхан аймгийн нисэх буудлын аюулгүй байдлын шалгагч, бичиг хэргийн эрхлэгчээр 2004 онд анх ажилд орж байсан. 2004 оны 4 дүгээр сарын 8-ны өдөр НИСЭХ гэх том айлын хаалгыг татан орж ирэхэд сэтгэлд нэг л дотно, дулаахан уур амьсгал мэдрэгдэж билээ. Хоногийн газрыг хоромхон хугацаанд туулах боломжийг олгогч тэнгэрлэг хамт олны нэг нь байж, зориод ирсэн хэн бүхнийг сэтгэл өөдрөг аялах эхлэлийг тавьж өгнө гэж бодохоор бахархалтай сайхан санагдаж байсан. Энэ цаг мөчөөс нисэхийн хэмээн овоглогдож, өөрийн мэдэх чадах бүхнээ ажилдаа зориулах чин хүсэл эрмэлзэлтэйгээр ажлын гараагаа эхэлснээр өдгөө 20 жилийг ардаа үджээ.Ажилд орох хүсэлт гаргахаар Доной нисэх буудлыг зорин ирсэн тэрхүү 2004 оны 3 дугаар сарын 5-ны өдөр манай нисэх буудлын зорчигч үйлчилгээний барилга ашиглалтад орж, миний бие барилга хүлээн авах ёслолд ч мөн оролцож амжсан.Жаргал зовлонгийн аль нь ч тохиосон үргэлж хажууд минь байж, тусалж дэмжиж чаддаг сайхан хамт олонтой болсондоо би өөрийгөө азтайд тооцдог.  Баяр баясал, саад бэрхшээлээр дүүрэн энэ хорвоод гуниг өвөртлөн алхах өдөр цөөнгүй байсан, тэр үед ажлын цагаа тэсэн ядан хүлээж, гуниг гутрал минь тэмүүлсэн сэтгэлээр солигдож, би чинь бүхнээ хуваалцах ийм сайхан хамт олонтой, өөрт ногдсон ажилтай хүн шүү дээ гэсэн бодол намайг аз жаргалтай болгодог. Ингээд бодохоор амьдралын минь нэг хэсэг, гэр бүл яахын аргагүй “Отгонтэнгэр” нисэх буудлын хамт олон минь юм даа.Зорчигч үйлчлүүлэгчдийн сэтгэл ханамж, ая тухтай байдлыг тэдний аюулгүй зорчих нөхцөлийг бүрдүүлэхтэй хослуулан ажиллахад нисэх буудлын бүх ажилтнуудын үүрэг оролцоо чухал. Отгонтэнгэр нисэх буудлаас гавьяаныхаа амралтад гарсан Ш.Авирмэд, Л.Мягмаржав, В.Жамган Н.Баян, Г.Мөнхчулуун, Д.Жинжигмаа гээд цааш үргэлжилбэл уртаас урт дараалал үүсгэх ах эгч нараасаа үлгэр дуурайлал авч, тэднээсээ суралцаж, тэднийхээ үргэлжлэл болон нисэх буудлынхаа хөгжлийн түүчээнд шинийг санаачлан, сайхан хамт олонтойгоо ирээдүйг хамтран бүтээж байгаадаа бахархаж явдаг.Aviation photo news-ийн энэ удаагийн дугаарт оролцсон “Отгонтэнгэр” нисэх буудлын хамт олон та бүхэндээ баярлалаа. Ажил, амьдралд нь хамгийн сайн сайхан бүхнийг хүсье.

“AVIATION PHOTO NEWS” XXVII
2024/02/29

“AVIATION PHOTO NEWS”-ийн энэ удаагийн дугаарт Иргэний нисэхийн ерөнхий газрын Санхүү, хөрөнгө оруулалтын хэлтсийн хамт олон оролцлоо. САНХҮҮ, ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТЫН ХЭЛТЭС ИНЕГ-ын Санхүү, хөрөнгө оруулалтын хэлтэс ямар чиг үүргээр ажилладаг вэ? Хэлтсийн хамт олноо танилцуулаач. Д.Хатанбаатар /Дарга/ Манай хэлтэс нь Иргэний нисэхийн ерөнхий газар, түүний харьяа салбар, нэгжүүдийн санхүүгийн үйл ажиллагаанд санхүүгийн сахилга батыг мөрдүүлж, ил тод байдлыг хангаж, үр ашгийг нэмэгдүүлж, Монгол Улсын “Төсвийн тухай”, “Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай”, болон холбогдох хууль, тогтоомжийг хэрэгжүүлж ажиллаж байна. Иргэний нисэхийн салбарын үндсэн чиг үүрэг, зорилтыг ханган биелүүлэхэд агаарын навигаци болон бусад орлогыг бүрдүүлэх, төсвийг боловсруулах, хуваарилах, нэгтгэх, гүйцэтгэл гаргах, холбогдох тооцоо судалгаа гаргах, зардлыг төсвийн дагуу үр ашигтай зарцуулах, өөрийн орлогоор санхүүжих хөрөнгө оруулалт, урсгал зардлаар санхүүжих хөрөнгө оруулалтыг хуваарилах, зарцуулах, өмч хөрөнгийн хадгалалт, хамгаалалт, зарцуулалтанд тус тус бүртгэлээр хяналт тавьдаг. Байгууллагын батлагдсан бүтэц орон тоогоор Санхүү, хөрөнгө оруулалтын хэлтэс нь дарга, ерөнхий нягтлан бодогч, ахлах мэргэжилтэн, эдийн засагч, тооцооны нягтлан бодогч-2, нярав гэсэн 7 хүний бүрэлдэхүүнтэй. Хэлтсийн нийт ажилтнууд 25-48 насны улсад 7-29 хүртэлх жилдээ ажиллаж буй мэдлэг, ур чадвар, ажлын туршлагатай гадаад болон дотоодын их, дээд сургууль төгссөн бакалавр, магистр болон мэргэшсэн нягтлан бодогчийн зэрэгтэй мэргэжлийн, мэргэшлийн боловсон хүчнүүдээр багаа бүрдүүлэн ажиллаж байна. Байгууллагын батлагдсан төсвийг үр ашигтай зарцуулна гэдэг амаргүй байх. Нэлээд их хүчин чармайлтаар үүнийг зохицуулдаг болов уу? Иргэний нисэхийн ерөнхий газар нисэхийн аюулгүй байдал, үйлдвэрлэлийн хэвийн үйл ажиллагааг ханган ажиллахын тулд улсын төсвөөс тодорхой хувийг, Иргэний нисэхийн үндэсний төв болон түүний харъяа алба салбар нэгжүүдийн тухайн жилийн урсгал зарлагын төлөвлөгөөг Зам тээврийн хөгжлийн яам, Сангийн яамны хамтарсан тушаалаар батлуулдаг. Батлагдсан төсвийн дагуу урсгал зарлага болон хөрөнгө оруулалтын ажлыг санхүүжүүлэхэд батлагдсан орлогыг бүрдүүлэх хэрэгтэй. Гэвч сүүлийн 4 жилд ковид, ОХУ Украйны дайнаас шалтгаалан бидний төлөвлөгөөнд тусгагдсан орлого тасалдсанаас төсвийн асуудал хүндэрч байна. Энэ хүнд үед “Төрийн хэмнэлтийн тухай хууль”, төсвийн сахилга батыг сахиж хамтдаа даван туулж ойлгож дэмжиж ирсэн салбарынхаа нийт албан хаагчиддаа талархаж байгаа. 2024 оноос өдөрт өнгөрөх олон улсын өнгөрөлтийн тоо бага ч гэсэн нэмэгдэж дунджаар 150-д хүрч байгаа боловч төсвийн зарлагыг нөхөх хэмжээнд орлого бүрдэж байна. Цаашид өнгөрөлтийн тоо, орлого нэмэгдэхгүй бол салбарын хөрөнгө оруулалт болон бусад санхүүгийн эх үүсвэр шаардсан ажлууд удаашрах төлөвтэй болоод байна. Аль ч салбарт санхүү тооцоо, нягтлангүй байгууллага гэж байхгүй. Таны ажлын онцлог юу вэ? Ажлын нэг өдөр нь хэрхэн өнгөрдөг бол? Х.Баярмаа / Ерөнхий хянагч бөгөөд Ерөнхий нягтлан бодогч / Тиймээ, Нягтлан бодогч гэдэг нэрийн дор бүх салбарт ажиллаж байгаа мэргэжил нэгтнүүдээрээ болон эзэмшсэн мэргэжлээрээ бахархаж явдаг. Мэргэжил бүхэн өөрийн онцлогтойн адил салбар бүрийн нягтлан бодох бүртгэл ч гэсэн өөр өөрийн онцлогтой. Тухайн салбараа сайн ойлгож салбарын ажилтнуудтайгаа нягт уялдаа холбоотой ажиллах ёстой гэж би хувьдаа боддог. 1996 оноос эхлэн Иргэний нисэх гэдэг их айлд нисгэгч аавынхаа үргэлжлэл болон ажиллаж байгаадаа сэтгэл хангалуун явдаг. Ажлын нэг өдөр өмнөх өдрийн хийж дуусгаагүй ажлаас эхэлдэг. Шаардлагатай үед удирдлагыг санхүүгийн мэдээллээр түргэн шуурхай хангах, санхүүтэй холбоотой гарсан тушаал, шийдвэрийн биелэлтийг цаг тухай бүрд нь хэрэгжүүлж ажиллаж байна.  Салбарын хэмжээнд ашиглаж байгаа “Veritech ERP” программын хөгжүүлэлт, нягтлан бодогч нартаа мэргэжил арга зүйн талаас дэмжлэг үзүүлж зааж сурган хамтдаа өөрийгөө хөгжүүлээд явахыг хичээдэг.   Саяхан ИНЕГ-ын даргаар хэлтсийн 2024 оны гүйцэтгэлийн төлөвлөгөөгөө батлууллаа. Энэ онд хийж хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байгаа гол ажлуудаа танилцуулаач?   А.Энхзаяа / Ахлах мэргэжилтэн / ИНЕГ-ын Санхүү, хөрөнгө оруулалтын хэлтсийнхэн 2024 оны гүйцэтгэлийн төлөвлөгөөндөө Төсвийн тухай хууль, Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хууль, Шилэн дансны тухай хууль, Төрийн хэмнэлтийн тухай хуулиудын хэрэгжилтийг ханган, төсвийн үр ашиггүй зардал, өр авлагын алдагдлыг бууруулах, хэмнэлтийг дэмжих замаар байгууллагын ашигт ажиллагааг хангах, хөрөнгө оруулалтыг сайжруулахад чиглэсэн 25 ажлыг төлөвлөж хийхээр тусган батлууллаа. Энэ онд хийж хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн гол ажлуудаасаа дурдвал: ·         Олон улсын агаарын тээвэрлэгчдийн холбоотой (IATA) хамтран “Агаарын навигацын үйлчилгээний хураамж тооцох аргачлал”-ыг шинэчлэн боловсруулж, батлуулах; ·         Иргэний нисэхийн тухай хууль шинэчлэн батлагдсантай холбоотойгоор санхүү, хөрөнгө оруулалтын хүрээнд мөрдөгдөж буй дүрэм, журмуудыг үнэлэх, шинэчлэх ажлуудыг хийж хэрэгжүүлэх; ·         2023 онд Монгол улсын Засгийн Газар, АНУ-ын Засгийн Газар хооронд байгуулсан агаарын тээврийн хэлэлцээрийн хүрээнд Монгол улс, АНУ-ын хооронд шууд нислэг эхлүүлэхтэй холбоотойгоор АНУ-ын Холбооны нисэхийн захиргаа болон Тээврийн аюулгүй байдлын захиргааны аудитын шалгалтад бэлтгэж, шаардлагатай төсөв, санхүүжилтийг хугацаанд нь шийдвэрлэх зэрэг ажлуудыг төлөвлөсөн. Төлөвлөгөөт орлогыг бүрдүүлж, төсвийн хуваарилалтыг үр ашигтай хийж, хуваарилсан төсвийг зориулалтын дагуу зарцуулж, хуримтлагдсан өр, авлагыг бууруулахаар Төрийн хэмнэлтийн тухай хууль, ЗГ-ын тогтоолыг баримтлан ажиллана. Иргэний нисэхийн салбарт хэдэн жил ажиллаж байна вэ? Салбарынхаа юугаар бахархдаг вэ? Ц.Мөнхсаран \Эдийн засагч/ Иргэний нисэхийн салбарт 2006 оноос хойш 18 дахь жилдээ ажиллаж байна. Анх ажлын гараагаа Санхүү, төлөвлөлтийн хэлтэсээс эхэлсэн бөгөөд 2014-2018 оны хооронд агаарын тээврийн бодлого зохицуулалтын хэлтэс болон нисэх буудлын удирдах газарт  ажилласан. 2022 оноос эргээд санхүү хөрөнгө оруулалтын хэлтэстээ эдийн засагчаар ажиллаж байна. Иргэний нисэхийн салбар бол Монгол улсын хамгийн чухал бөгөөд тээврийн салбар дотор хамгийн том салбар юм. Улсын хэмжээнд 24 цаг тасралтгүй нислэг үйлдвэрлэлийн аюулгүй байдал аюулгүй ажиллагааг хангаж ажилладаг онцгой салбар. Энэ ч утгаараа энэхүү хариуцлагатай ажлыг найдвартай хангаж ажилладаг нислэгийн удирдагчид, инженер техникийн ажилтнууд иргэний нисэхийн үе үеийн нийт ажилтан албан хаагчдаар бахархдаг. Чадварлаг хүний нөөц бол байгууллагын хамгийн үнэт зүйл бөгөөд чадварлаг хүний нөөцгүйгээр байгууллага өсөж хөгжих боломжгүй юм. Миний хувьд энэхүү байгуулагынхаа  хүний нөөцийн нэг хэсэг, эд эс нь болж байдагтаа баяртай байдаг. Та ажлын төлөвлөгөөгөө хэрхэн гаргадаг вэ? Өөрийн цагийн менежментийг хэрхэн хэрэгжүүлдэг туршлагаасаа хуваалцаач  В.Амгаланбаатар / Тооцооны нягтлан бодогч / Би анх орон нутгийн нисэх буудалд нягтлан бодогчоор томилогдон ажиллаж нисэхийн салбартай холбогдсон. Одоо ИНЕГ-ын санхүү хөрөнгө оруулалтын хэлтсийн нягтлан бодогчоор  ажиллаж байна. Шинэ долоо хоногт хийх ажлаа эрэмбэлэн төлөвлөгөөгөө гарган ажиллаж долоо хоногийн эцсээр хийсэн ажлынхаа гүйцэтгэлд үнэлэлт өгч төлөвлөгөөний дагуу ажилласан эсэхэд дүгнэлт өгч дараа дараагийн ажлыг төлөвлөдөг. Цагийн менежментийн хамгийн чухал зүйл нь үр дүнд тулгуурладаг ба завгүй байх нь үр дүнтэй байна гэсэн үг биш юм. Миний хувьд цагийн менежментийг зөв зохион байгуулснаар үндсэн ажлын хажуугаар мэдлэг ур чадвараа сайжруулан удирдлагын академид төрийн албанд анх томилогдсон албан хаагчийг мэргэшүүлэх дунд хугацааны сургалтад хамрагдсан, цаашид ч өөрийн мэргэжлээ дээшлүүлэн суралцах хүсэлтэй байгаа. Санхүүгийн сахилга батыг хувь хүн хэрхэн баримтлах ёстой вэ? Үүн дээр бяцхан зөвлөгөө өгөөч.  Г.Солонго / Тооцооны нягтлан бодогч / Санхүүгийн сахилга бат гэдгийг би их энгийн зүйлсээс эхлэх болов уу гэж бодож байна. Жишээлбэл: тог цахилгаанаа хэрэглээгүй үедээ унтрааж хэвших, цаасны хэрэглээгээ хянах, байгууллагын эд зүйлсийг зөв зохистой ашиглах гэх мэт бүхий л зүйлд өөрийн гэсэн сэтгэлтэй, зөв хандлагатай байвал тэр нь санхүүгийн сахилга батдаа орох байх. Миний хувьд цалингаа үр ашигтай зарцуулахын тулд санхүүгийн өөртөө тогтоосон бяцхан дүрэмтэй тэрийгээ биелүүлэхийг хичээдэг. Мөн тогтмол хуримтлал үүсгэдэг. Ерөнхийдөө санхүүгийн сахилга бат гэдэг нь хувь хүн бүр өөрийн санхүүгийн сахилга батыг сахихаас эхэлнэ гэж би хувьдаа боддог. Өөрийгөө хөгжүүлэхэд цаг  гаргаж чадаж байна уу?  Таны хобби юу вэ?   Н.Баатармаа / Үндсэн хөрөнгө бараа материалын мэргэжилтэн / Миний хувьд өөртөө цаг зав гарган сурч хөгжиж, шинээр нэвтэрч буй зүйлээс хоцрохгүй байхыг хичээдэг.  Өөртөө зарцуулсан бүхэн өөрт үлддэг болохоор өөрийгөө хөгжүүлэх гэдэг үнэхээр сайхан зүйл. Тиймээс ажлын цагаараа бүтээмжтэй ажиллаж бусад цагийг өөртөө зарцуулж чадаж байгаа. Ер нь хүн бүрийг өөрийн гэсэн хоббитой байгаасай гэж би боддог. Миний хобби бол гар урлалын бүтээл хийх хоббитой, ажил тараад гэртээ амарч байх хугацаандаа тодорхой цаг зарцуулж орой бүр бүтээлээ урладаг. Энэ нь миний хувьд бас нэгэн амралт, тайвшрал болдог. Та бүхэнд баярлалаа. Ажлын амжилт хүсье.    

“AVIATION PHOTO NEWS” XXVI
2024/01/30

  “AVIATION PHOTO NEWS”-ийн энэ удаагийн дугаарт Өмнөговь аймаг дахь “Гурвансайхан” нисэх буудлын хамт олон оролцлоо. “ГУРВАНСАЙХАН” НИСЭХ БУУДАЛ “Гурвансайхан” нисэх буудал хэдэн жилийн түүхтэй вэ? Хамт олноо танилцуулаач? Ц.Баттулга /Дарга/ 1957 оны 12-р сарын 04-нд Улаанбаатар хотоос Бадарч даргатай экипажийн жолоодсон АН-2 онгоц Өмнөговь аймгийн Даланзадгад хотын хойд талбай дээр бууснаар манай нисэх буудлын түүх эхэлсэн юм. Анхны Нисэх буудал 3 орон тоотой, 30вт чадалтай РСП-50 маркын радио аппарат, 3 морины хүчин чадалтай Л-3 цахилгаан мотортойгоор, 7 хоногт 2 удаа Улаанбаатар хотоос зорчигч, шуудан тээврийн агаарын хөлгийг хүлээн авч үйлчилдэг байжээ. 1956 онд Дашдорж даргатай Ил-12 онгоц, 1964 онд Нэмэх даргатай АН-24 онгоцнууд тус тус манай аэродром дээр анх бууснаар өмнийн говийг зорьсон зорчигч олон түмэнд тохилог агаарын хөлгүүдээр үйлчлэх болсон түүхтэй. 1961 онд зорчигчдын танхимтай болж, 7 хоногт 3 удаа УБ-ДЗ-УБ чиглэлээр, 1 удаа УБ-Мандалговь-ДЗ-Мандалговь-УБ чиглэлийн дундын нислэгүүдийг тус тус хүлээн авч үйлчилдэг болсон. 1966 оны 11-р сарын 01-нд дотоодын шуудангийн нислэг үйлдэх өөрийн АН-24 онгоцтой болж, эхний удаад аймгийн төвөөс алслагдсан 3 сумдад, удалгүй Хүрмэн, Баяндалайгаас бусад бух сумдад тогтмол зорчигч, шуудан тээврийн нислэгтэй болсноор барахгүй ДЗ-ХУЖИРТ-ДЗ, ДЗ-ДГ-ДЗ, ДЗ-Сайншанд-ДЗ, ДЗ-УБ-ДЗ чиглэлд захиалгат нислэг үйлдэх болсон түүхтэй.  1985 оноос шөнийн гэрэл суултын “Луч-2” систем тавигдсанаар өдөр шөнийн 24 цаг нислэг хүлээн авах хүчин чадалтай болж, зуны улиралд жуулчны нислэгүүдэд үйлчлэн, нисэх буудлын үйл ажиллагааны цар хүрээ өргөжин тэлсэн. Иргэний нисэхийг хөгжүүлэх Монгол Улсын Засгийн газар, ИНЕГ-ын бодлогын хүрээнд 2007 онд манай нисэх буудал хөөрч буух хучилттай зурвас, цагт 50-60 зорчигчид үйлчлэх хүчин чадалтай шинэ нисэх буудлын цогцолборыг хүлээн авч, одоог хүртэл орон нутгийн нисэх буудлууд дотроо хамгийн их ачаалалтай, “Буянт-Ухаа”, “Чингис хаан” ОУНБ-уудын нөөцөөр нислэгийн аюулгүй байдал, аюулгүй ажиллагааг найдвартай ханган ажиллаж байна. Өнөөдрийн байдлаар манай нисэх буудал 6 хэсэг, 37 орон тоотойгоор үйл ажиллагаа явуулж байна. Өмнөговь аймгийн нутаг дэвсгэрт байрлах “Ханбумбат”, “Таван толгой”, “Овоот” нисэх буудлууд болон аялал жуулчлал, түргэн, тусгай үүргийн чиглэлээр районд үйлдэгдэж байгаа нислэгүүдэд, жилд дунджаар 2000 орчим буулт хөөрөлтөд үйлчлэн, 1800 орчим агаарын хөлөгт бэлтгэл аэродромоор бэлэн байдал ханган, нислэгийн мэдээллийн болон газрын тусгай үйлчилгээ үзүүлэн нислэг техникийн осол зөрчил гаргалгүй ажиллаж байна. Өнгөрсөн 2023 он та бүхний хувьд хэрхэн өнгөрөв? 2023 онд хийж хэрэгжүүлсэн онцлох ажлууд гээд өнгөрсөн оноо дүгнээд хэлбэл? Өнгөрсөн 2023 он манай нисэх буудлын хувьд нисэхийн аюулгүй ажиллагааг хангахад чиглэгдсэн томоохон хөрөнгө оруулалтууд улсын хэмжээний сургалт, арга хэмжээ зохион байгуулагдаж, “Монголд зочлох жил”-ийн хүрээнд тохижилт үйлчилгээ, сурталчилгааг сайжруулсан онцлог жил байлаа. Энэ хүрээнд дараах зүйлсийг хийж гүйцэтгэлээ. Үүнд: 1.    Нисэх буудлын хөөрч буух хучилттай зурвас, явгалах замын ээлжит засварын ажлыг хийж гүйцэтгэсэн. 2.    Терроризмтай тэмцэх Зөвлөлийн 2023 оны төлөвлөгөөнд тусгагдсанаар “Хаан шонхор-2023” бүрэн хэмжээний дасгал сургуулилтыг ИНЕГ, аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын дэмжлэгтэйгээр 2023 оны 05 дугаар сарын 16-ны өдрөөс 19-ний өдрүүдэд амжилттай зохион байгуулсан. 3.    Батлан хамгаалах яамнаас зохион байгуулсан “Болзошгүй террорист ажиллагааны үе дэх орон нутгийн хамгаалалт” сургалт дадлагын арга хэмжээг 2023 оны 05 сарын 12-ны өдрөөс 16-ны өдрүүдэд зохион байгуулсан. 4.    Монгол Улсын Засгийн газар, ИНЕГ-аас явуулж байгаа дотоодын зорчигчийн нислэгийг дэмжих бодлогын хүрээнд Өмнөговь аймгийн 2023 оны орон нутгийн төсөвт агаарын тээврээр зорчигчдын тийзийг хөнгөлүүлэх санал гарган, 400 сая төгрөг суулгуулж, тендер зарлуулан, хөнгөлөлттэй тийзээр үйлчлэх нислэгийг үйлдүүлсэн. Энэ төсөл арга хэмжээг үргэлжлүүлэхээр аймаг орон нутгийн 2024 оны төсөвт 900 сая төгрөг суулгуулан батлуулсан. 5.    Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Өмнөговь аймгийн Засаг даргын хамтран ажиллах гэрээний хүрээнд тус нисэх буудлын хүчин чадлыг нэмэгдүүлж, олон улсын нисэх буудал болгох бодлогын хүрээнд 4D ангиллын Олон улсын Нисэх буудлын цогцолбор барилгын зураг төсөл ТЭЗҮ-г хийлгэх 400 сая төгрөгийг орон нутгийн төсөвт суулгуулан хийлгэж, хүлээж авсан. 6.    НААХЗА-наас тавигдсан ГУАХамгаалах 5-р зэрэглэлийг хангах шаардлагын дагуу Өмнөговь аймгийн Засаг даргын Тамгын газарт хүсэлт тавьсны дагуу Sinotruck 4*2 HOWO маркийн автомашиныг “Говийн оюу хөгжлийг дэмжих сан”-гийн 500 сая төгрөгийн хөрөнгөөр худалдан авч, 2023 оны 11 сарын 27-ны өдрөөс ашиглалтад хүлээн аваад байна. 7.    Монгол Улсын Засгийн газраас явуулж буй “Монголд зочлох жил”-ийн хүрээнд 86 инчийн ухаалаг дэлгэцийг зорчигчийн зааланд байрлуулан сургалт, сурталчилгаа  явуулах, иргэд, үйлчлүүлэгчдэд мэдээлэл хүргэх, мөн аймгийн Тамгын газрын БОАЖГ-аас хандивласан VR буюу Virtual reality төхөөрөмжөөр зорчигч, жуулчдад вертуал аялал үзүүлэх зэрэг үйлчилгээ үзүүлж байна.Монгол Улсын Засгийн газрын тогтоолоор орон нутгийн 4 нисэх буудлын хүчин чадлыг нэмэгдүүлж, ашиглалтыг сайжруулах төсөлд танай нисэх буудал багтсан. Энэ хүрээнд ямар ажил хийгдэж байгаа вэ? Төсөл ямар шатандаа явж байгаа талаар танилцуулаач.Монгол Улсын Засгийн газрын тогтоолоор орон нутгийн 4 нисэх буудлын хүчин чадлыг нэмэгдүүлж, ашиглалтыг сайжруулах төслийн хүрээнд “Гурван сайхан” нисэх буудлыг 4D ангиллын олон улсын нисэх буудал болгохоор дараах ажлууд хийгдээд байна. Үүнд:1.    4D ангиллын аэродромын зураг төслийг “ЭЗТ” ХХК-аар хийлгэн хүлээж авсан.2.    4D ангиллын Олон улсын нисэх буудлын цогцолбор барилгын зураг төсөл, ТЭЗҮ-г Өмнөговь аймгийн орон нутгийн 500 сая төгрөгийн төсөв хөрөнгөөр хийлгүүлэн хүлээж авсан.3.    “Гурван сайхан” нисэх буудлыг 4D ангиллын Олон улсын нисэх буудал болгохоор Төрийн худалдан авах ажиллагааны газраас  2023 оны 09 дүгээр сарын 22-ны өдөр сонгон шалгаруулалт зарлагдсан боловч эхний шатанд ирүүлсэн материалууд шаардлагад нийцээгүй тул цуцлагдсан мэдээлэлтэй байна. 2023 онд нислэгийн ачаалал хэр байсан бэ? Ё.Хаш-Эрдэнэ /Нислэгийн хөдөлгөөний ахлах удирдагч/ Манай нисэх буудал зөвхөн өөрийн аэродром дээр агаарын хөлгийг хүлээж авахаас гадна Өмнөговь аймгийн нутагт байрладаг  “Ханбумбат”, “Таван толгой”, “Овоот”-ын нисэх буудлуудад үйлдэгдэж байгаа нислэгүүдийг хүлээж авах, мөн районд үйлдэгдэж байгаа нислэгүүдийн бэлтгэл аэродромоор ажиллаж байна. Өнгөрсөн оноос зорчигчийн болон жуулчны нислэг сэргэж, манай нисэх буудал өвлийн улиралд 7 хоногт 17-19 нислэг , зуны улиралд 7 хоногт дунджаар 30 нислэг хүлээн авч өндөр ачаалалтай ажиллалаа. 2023 оны байдлаар “Хүннү эйр” ХХК, “Аэромонголиа” ХХК, МИАТ ТӨХК, Зэвсэгт хүчний 303 дугаар анги, Ардын арми, Онцгой байдлын 111 дүгээр анги, “Геосан” ХХК зэрэг авиакомпаниудтай хамтран ажиллаж, өөрийн аэродром дээр 986 агаарын хөлөг хүлээн авч,  1972 хөөрөлт буултад үйлчилсэн. Мөн Өмнөговь аймгийн Ханбогд суманд байрлах “Ханбумбат”, Цогтцэций суманд байрлах “Таван толгой”, Гурван тэс суманд байрлах “Овоот” нисэх буудлуудын районы нислэгт бэлтгэл аэродромоор ажиллаж, нийт 1737 агаарын хөлөгт нислэгийн мэдээллийн үйлчилгээ үзүүлж, нислэг техникийн зөрчил дутагдал гаргалгүй ажиллалаа. Орон нутгийн бусад нисэх буудлуудаас танай нисэх буудлын ялгарах онцлог гэвэл? М.Дэлгэрбат /Аюулгүй байдлын үзлэгийн шалгагч-хэсгийн ахлагч/ Өмнөговь аймаг бол Монгол орныг зорин ирэх аялал жуулчлалын нэгэн томоохон бүс нутгаас гадна уул уурхай дагасан ажилчид,  хүн амын шилжилт хөдөлгөөн ихтэй. Үүнийгээ дагаад агаарын тээврээр үйлчлүүлэх хэрэгцээ шаардлага ихтэй, нислэгийн тоо нэмэгдэж, зуны улиралд жуулчны нислэг, бусад улиралд уул уурхайн ажилчдын нислэг үргэлжлэн явагддаг. КОВИД цар тахлын дараах сэргэлт хөдөлгөөнөөс жишээ болгоход манай нисэх буудал 2023 онд 986 нислэг үдэн гаргаж, мөн тооны нислэг угтан авч, нийт 56 гаруй мянган зорчигч үйлчлүүлэгчдэд нисэхийн аюулгүй ажиллагаа, аюулгүй байдал, хамгаалалтын үйлчилгээг дүрэм журмын дагуу үзүүлж ирсэн байна. Цаашид Монгол орныг зорих дотоод, гадаадын аялал жуулчлал нэмэгдэж, мөн уул уурхайн компаниуд агаарын тээврээр сонгон үйлчлүүлэх сонирхол хэрэгцээ өсөж байгаатай холбогдуулан Засгийн газраас агаарын тээврийн үйлчилгээг орон нутагт өргөжүүлэх, тэр тусмаа манай нисэх буудлын хүчин чадлыг нэмэгдүүлэхээр эхний судалгаа, зураг төслүүд шат дараатай хэрэгжиж байгаад бид бүхэн баяртай байдаг. Нисэхийн салбарт, тэр дундаа үүх түүх арвинтай орон нутагтаа ажиллахад бахархах зүйл олон байдаг байх? Энэ талаар? Ж.Давааням /Холбоо навигацийн инженер/ Өмнөговь аймаг бол аялал жуулчлал, уул уурхайн гол бүс нутаг учир говь нутгийг зорьсон гадаад, дотоодын аялагч, жуулчид, уул уурхай дагасан зорчигчдын хөдөлгөөн жил ирэх тутам нэмэгдэж байна. Үүнтэй холбоотойгоор манай нислэгийн тоо нэмэгдэж, нисэх буудлын хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх Олон улсын нисэх буудал болгох шаардлага бусад орон нутгийн нисэх буудлуудыг бодвол илүү хурдацтай эрчимтэй тавигдаж байгаагаас манай байгууллагын хөгжил хурдтай ахиж байгаад талархалтай байдаг. Үүнийг дагаад нисэх буудлын мэргэжилтэй боловсон хүчний шаардлага хэрэгцээ, орон тоо, цалин хөлс нэмэгдэж, бидний амьдралд сайнаар нөлөөлөх ирээдүйтэй учраас бид говь нутагтаа амьдарч, нисэх буудалдаа ажиллаж байгаагаараа бахархаж явдаг. Миний хувьд 2008 оноос Өмнөговь аймаг дахь “Гурван сайхан” нисэх буудалд холбооны техникчээр ороход холын чиглүүлэх станцын байр мөн АРМ-150, ММР-97 станцууд шинээр ашиглалтад орж, миний бие анх хүлээн авч, ажил хөдөлмөрийнхөө гарааг эхэлж байсан. 2011 онд холбооны инженер болон дэвшин, одоо нисэхийн салбарт 16 дахь жилдээ ажиллаж байна. Миний ажлын гарааг анх эхлүүлсэн, ажлын туршлага, суралцах арга барил, заавар зөвлөгөөг чин сэтгэлээсээ харамгүй хайрлан, мэдлэг, дадлагыг олгож байсан нисэхийн холбоонд олон жил ажилласан ажлын арвин их туршлагатай ахмад ажилтан приводын техникч Х.Алимаа, дарга Ц.Баттулга, холбооны техникч Д.Ганбат, холбооны техникч Б.Гантулга зэрэг ах нартаа болон нисэх буудлынхаа нийт ажилчдадаа талархаж бахархаж явдаг. Иргэний нисэхийн салбарт хэдэн жил ажиллаж байна вэ? Энэ салбартай ажил амьдралаа холбосон түүхээ бидэнтэй хуваалцаач? Ж.Доржсүрэн /Агаарын хөлгийн техникч/ Би 2007 онд "Гурвансайхан" нисэх буудлын шинэ барилга байгууламж ашиглалтад ороход анх аюулгүй байдлын шалгагчаар орж ажилласнаас хойш тасралтгүй 17 дахь жилдээ ажиллаж байна. 2010 онд ШУТИС-ийн газрын тосны танхимд шатахууны лаборантын сургалтад хамрагдан, лаборантын нөхөн хангалтаар ажиллаж байгаад 2012-2023 оны 5 сар хүртэл нисэх буудлын Галын бүлгийн ахлагчаар ажилласан. Үүний дараа Нисэхийн сургалтын төвд мэргэжлийн сургалтад хамрагдан, 2023 оны 6 дугаар сараас одоог хүртэл Агаарын хөлгийн техникчээр ажиллаж байна. Нисэх буудалд анх ажилд ороход шинэ нисэх буудал руу нүүлгэх ажил ид өрнөж байсан юм. Олон олон бүтээлч ажлууд хийгдэж байснаас хуучин Нисэх буудлын аюулгүй үзлэгийн дараах шилэн заалыг нүүлгэн авч ирж, ачаа тээш түгээх байр болгон тохижуулсан ажил дурсамжтай санагддаг. 6 км орчим газарт МАЗ автомашины араас 2 чиргүүл чирч, шилэн заалыг дээр нь ачаад хажууд нь бид түшин явган явцгааж, нүүлгэн авч ирж байлаа. Үүнээс гадна шинэ нисэх буудлын тохижилтын ажлууд, ачаа тээш, харуулын байр, гүний худгийн барилга байгууламж, гадна тохижилт, мод бут тарих зэрэг аж ахуйн чанартай олон арга хэмжээнүүдэд гар бие оролцож явсандаа болон энэ үед хамт ажиллаж байсан бүтээлч ах нартайгаа мөр зэрэгцэн нисэх буудлынхаа хөгжил дэвшилд хувь нэмрээ оруулж явсандаа бахархаж дурсаж явдаг.   “Гурвансайхан” нисэх буудлын хамт олон 2024 онд ямар зорилго, зорилтуудыг өмнөө тавиад байна вэ? Хийж хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байгаа онцлох ажлуудаа танилцуулаач? Ц.Баттулга /Нисэх буудлын дарга/ Манай хамт олон 2024 онд өнгөрсөн оныхоо хийж бүтээсэн ололт амжилтаа улам бататгаж, нислэгийн аюулгүй байдал, аюулгүй ажиллагааг найдвартай хангах нэг үндсэн зорилт болох хөөрч буух хучилттай зурвасыг хүчитгэх, хэсэгчилсэн засварын ажлыг хийж гүйцэтгүүлэх мөн 4D  ангиллын Олон улсын нисэх буудлын бүтээн байгуулалтын бэлтгэл ажлыг хангах, орон нутгийн зорчигчдод хөнгөлөлттэй тийзээр үйлчлэх нислэгийг үргэлжлүүлэн явуулахаар аймаг орон нутгийн удирдлагатай хамтран ажиллах зэрэг томоохон ажлуудыг хийхээр төлөвлөөд байна. Aviation photo news-ийн энэ удаагийн дугаарт оролцсон “Гурвансайхан” нисэх буудлын хамт олондоо баярлалаа. Ажил амьдралд нь хамгийн сайн сайхан бүхнийг хүсье.

“AVIATION PHOTO NEWS” XXV
2024/01/22

 “AVIATION PHOTO NEWS”-ийн 2024 оны эхний дугаарт Иргэний нисэхийн ерөнхий газрын Бодлогын хэрэгжилтийн хэлтсийн хамт олон оролцлоо.БОДЛОГЫН ХЭРЭГЖИЛТИЙН ХЭЛТЭСБодлогын хэрэгжилтийн хэлтэс ямар чиг үүрэгтэй ажилладаг вэ? Хэлтсийнхээ талаар товч танилцуулна уу?Ч.Одгэрэл/Дарга/Стратегийн зорилтын хүрээнд Иргэний нисэхийн салбар тэр дундаа Агаарын навигаци, нисэх буудлуудын үйлчилгээг Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-ын бодлого, чиг хандлагатай уялдуулан хөгжүүлэх, үйлчилгээний үр ашиг, чанар хүртээмжийг сайжруулах, хууль тогтоомж, дүрэм, журам болон норм нормативын баримт бичгүүдийг боловсронгуй болгох, бодлого, төлөвлөлтийн  дагуу төсөл, хөтөлбөр, арга хэмжээг төлөвлөх, бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах, чиг үүрэгтэй ажилладаг.  Тодруулбал, манай хэлтэс нь иргэний нисэхийн салбарын дунд хугацааны стратеги төлөвлөгөө боловсруулах ажлыг удирдан зохион байгуулж, салбарын хөгжлийн талаар бодлогын санал боловсруулах, Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээр үйлдэж буй олон улсын болон орон нутгийн нислэгийн тоог нэмэгдүүлэх, агаарын зайн бүтэц зохион байгуулалтыг боловсронгуй болгох, иргэний нисэхийн агаарын навигацийн үйлчилгээнд ашиглагдах тоног төхөөрөмжийн хэрэгцээ шаардлагыг тодорхойлох, нислэгийн зөвшөөрлийг уян хатан олгох, нисэх буудлын хүчин чадалд тулгуурлан тогтмол нислэгийн цагийн хуваарийг нэгтгэх, батлах зохион байгуулалтын арга хэмжээг авч хэрэгжүүлдэг.  2023 онд хийж хэрэгжүүлсэн онцлох томоохон ажлуудаасаа дурдвал?2023 он маань Иргэний нисэхийн салбарт амжилт бүтээл арвин жил болж өнгөрлөө. Бидний зүгээс Орон нутгийн нисэх буудлуудын хүчин чадлыг нэмэгдүүлж, ашиглалтыг сайжруулах төслийн хүрээнд “Ховд”, “Гурван сайхан” “Чойбалсан”, “Мөрөн” олон улсын нисэх буудлуудыг Монгол Улсын Засгийн газрын 2023 оны 7 дугаар сарын 5-ны өдрийн 253 дугаар тогтоолоор “Төрийн өмчийн концессын зүйлийн жагсаалт”-д нэмж тусгуулан төслийн концессын урьдчилсан шалгаруулалтыг эхлүүлээд байна. Эдгээр нисэх буудлуудыг Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-ын шаардлагыг хангасан 4С, 4D хяналтын кодтой аэродром, зорчигч үйлчилгээний цогцолбор бүхий Олон улсын нисэх буудал болгон үйл ажиллагаа, менежментийг төр хувийн хэвшлийн түншлэл буюу концессын гэрээгээр хэрэгжүүлэхээр ажиллаа. Энэхүү ажлыг концессын “Зураг төсөл боловсруулах-шинэчлэн сайжруулах–ашиглах–шилжүүлэх” төрлөөр гүйцэтгэх ажлын даалгавар боловсруулан олон улсад зарлаад байна.  Монгол Улсын агаарын зайн багтаамжийг нэмэгдүүлэх ажлын хүрээнд агаарын тээвэрлэгчдийг аюулгүй, эдийн засгийн үр ашигтай нислэгийн чиглэл, өндөрт хэрэглэгчийн сонголтоор уян хатан, чөлөөтэй нислэг үйлдэх боломжийг олгох зорилгоор “Free route airspace” буюу Чөлөөт агаарын зай концепцийг хэрэгжүүлэх ажлын хүрээнд олон улсын хурлыг Монгол Улсад 2023 оны 11 дүгээр сарын 9,10-ны өдрүүдэд анх удаа амжилттай зохион байгуулсан. Олон улсын болон дотоодын 30 орчим иргэний нисэхийн болон бусад байгууллагуудын 200 гаруй зочид төлөөлөгчид оролцсон томоохон арга хэмжээ боллоо.Иргэний нисэхийн хамтын ажиллагааны хамтын ажиллагааны хүрээнд Ази номхон далайн бүсийн Аюулгүй байдлын хөтөлбөрийн /CASP-AP/ хурлыг 2023 онд Монгол Улс даргалан Тайланд Улсын Бангкок хотод зохион байгуулсан ба уг хурлын үр дүнд аюулгүй байдлын сургагч, болон бусад сургалтуудыг зохион байгуулж оролцож хамтран ажиллаж буй бөгөөд 2024 оны 4 дүгээр сард Монгол Улсад аюулгүй байдлын сургагч бэлтгэх сургалтыг зохион байгуулахаар тогтсон.Мөн Олон улсын нислэгийн чиглэл, давтамж нэмэгдүүлэх, Иргэний нисэхийн тухай хуулийг шинэчлэн батлуулах, Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-ын Нисэхийн аюулгүй байдлын аудитын хөтөлбөрийн Байнгын хяналтын аргачлалын хүрээнд зохион байгуулагдсан аудит шалгалтад хамрагдах, Иргэний нисэхийн аюулгүй байдлын журам, Агаарын тээврийг хялбаршуулах журамд нэмэлт өөрчлөлт тусгах гэх мэт арга хэмжээнүүдийг хэрэгжүүлэн ажиллалаа.  Тэгвэл 2024 онд танай хэлтсийн өмнөө тавьсан зорилт юу вэ? Хийж хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байгаа томоохон ажлуудаасаа дурдвал?Б.Энх-Амгалан/Бодлого, төлөвлөлтийн ахлах мэргэжилтэн/Орон нутгийн нисэх буудлын хүчин чадлыг нэмэгдүүлж, ашиглалтыг сайжруулах төслийн хүрээнд эхлүүлсэн ажлаа үргэлжлүүлж, “Ховд”, “Гурван сайхан” “Чойбалсан”, “Мөрөн” олон улсын нисэх буудлуудын хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх, Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-ын шаардлагыг хангасан 4С, 4D хяналтын кодтой аэродром, зорчигч үйлчилгээний цогцолбор бүхий Олон улсын нисэх буудал болгох төслийн үйл ажиллагаа, менежментийг төр хувийн хэвшлийн түншлэл буюу концессын гэрээгээр хэрэгжүүлэх гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулах томоохон ажил биднийг хүлээж байна.Орон нутгийн нисэх буудлуудын хүчин чадлыг нэмэгдүүлснээр Нийгэм, эдийн засгийн хувьд төрийн үүрэг, хариуцлагыг нэмэгдүүлж, алслагдсан бүс нутагт агаарын тээврийн үйлчилгээг тогтворжуулах, олон улсын агаарын харилцааг өргөжүүлнэ, 2023-2024 оныг “Монголд зочлох жил” болгон зарласантай холбогдуулан агаарын тээврийн либералчлалыг өргөжүүлж, аялал жуулчлал, экспортын шинэ боломжийг нээх, агаарын тээврийг төрөлжүүлж 4-5 агаарын тээврийн боомтыг бий болгох замаар аялал жуулчлалын бүс нутгийг хөгжүүлэх, олон улсын шууд нислэг гүйцэтгэх, Бүс нутгийн хөгжлийг дэмжиж, ажлын байр нэмэгдүүлэх, иргэдийн амьжиргааг сайжруулах, улмаар шилжилт хөдөлгөөнийг сааруулахад дэмжлэг болно гэж үзэж байна.Мөн Иргэний нисэхийн дунд хугацааны стратеги төлөвлөгөөгөө эцэслэн гаргаж батлуулах ажлыг зохион байгуулж хэрэгжилтийг хангуулах, “Чингис хаан” олон улсын нисэх буудлын шатахуун хангамжийн үйл ажиллагааг шилжүүлэх, Иргэний нисэхийн тухай хуулийн хэрэгжүүлэх бэлтгэлийг хангах, АНУ болон Монгол Улс хооронд шууд нислэг эхлүүлэх, Монгол Улсад нисэх хүчин үүсч хөгжсөний 100 жилийн ойг угтан зохион байгуулах арга хэмжээг төлөвлөх гээд олон арга хэмжээ биднийг хүлээж байна.Агаарын навигацийн үйлчилгээг хөгжүүлэх чиглэлээр хэрхэн ажиллаж байна вэ?Х.Одхүү/Агаарын навигацийн бодлогын хэрэгжилт хариуцсан мэргэжилтэн/Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-ын гишүүн улсуудын дунд агаарын навигацийн чиглэлээр баримтлах бодлогын баримт бичгүүд болох Global air navigation plan (GANP) DOC9750, Aviation system block upgrade (ASBU)-д үндэслэн Монгол Улсын агаарын зайн зохион байгуулалт, агаарын навигацийн үйлчилгээнд шаардлагатай техник технологи, хүний нөөцийн бодлого шийдвэрийг тодорхойлж, харьяа байгууллагууд болон төрийн захиргааны төв байгууллага, төр, хувийн хэвшлийн агаарын зайн оролцогч талуудын уялдаа холбоог ханган ажиллаж байна. Агаарын навигацийн чиглэлээр ирэх жилүүдэд хийж хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж буй томоохон ажлуудаасаа дурдаач?Агаарын навигацийн үйлчилгээний хураамж тооцох аргачлалыг шинэчлэх, Монгол Улсын агаарын зайд бүсийн нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын ажиглалтын үйлчилгээний хамрах хүрээг 100 хувьд хүргэх, БНХАУ-ын талтай хамтран шинэ агаарын хаалга нээж, шинэ чиглэлүүдийг тогтоох, Нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын зайчлалыг олон улсын стандартад нийцүүлэн багасгаж агаарын зайн багтаамжийг нэмэгдүүлэх, Улаанбаатар бүсийн нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын шинэ төвийн барилгын ажлыг эрчимжүүлэх, нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын автомат системийг дэвшилтэт технологид тулгуурлан шинэчлэх, Сайншанд бүсийн нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын хоёр дахь төвийн техник, эдийн засгийн үндэслэлийг боловсруулах, Нислэгийн хөдөлгөөний алсын удирдлагын төвийн техник, эдийн засгийн үндэслэлийг боловсруулахаар төлөвлөн ажиллаж байна. Чөлөөт агаарын зам (Free route) олон улсын хурлыг амжилттай зохион байгууллаа. Олон улсын төлөөлөгчид ирж оролцсон. Үр дүн нь юу байв? Монгол Улсын агаарын зайд “Free route airspace” буюу Чөлөөт агаарын зай концепцийг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөн ажиллаж байна. Энэхүү ажлын үндэс суурь болгон 2023 оны 11 сарын 9,10-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотод “Чөлөөт агаарын зай” олон улсын форумыг амжилттай зохион байгуулсан. Форумын үеэр Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO), Европын агаарын навигацийн аюулгүй ажиллагааны газар (EUROCONTROL), Олон улсын агаарын тээвэрлэгчдийн холбоо (IATA), олон улсын агаарын тээвэрлэгч байгууллагуудын төлөөллүүд оролцож чөлөөт агаарын зайг хэрэгжүүлсэн туршлага, тулгамдаж буй асуудал, цаашдын зорилтуудын тухай хэлэлцүүлэг өрнүүлсэн. Мөн Монгол Улсын агаарын зайд чөлөөт агаарын зайг хэрэгжүүлэх талаар мэргэжилтнүүдийн дунд хэлэлцүүлэг хийж цаашид авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээг тодорхойлсон нь чухал ач холбогдолтой байлаа. Чөлөөт агаарын зай олон улсын форумын үр дүнд үндэслэн Монгол Улсын агаарын зайд чөлөөт агаарын зайг хэрэгжүүлэх төлөвлөгөөг Иргэний нисэхийн ерөнхий газрын дарга баталсан бөгөөд харьяа байгууллагууд хэрэгжилтийг ханган ажиллаж байна.Нисэх буудлуудын үйлчилгээний чанар хүртээмжийг сайжруулах чиглэлээр хэрхэн ажиллаж байгаа вэ. Тухайлбал, орон нутгийн нисэх буудлуудын хүчин чадлыг сайжруулж, олон улсын статустай болгох ажил ямар шатандаа яваа бол? Э.Мөнх-Эрдэнэ/Нисэх буудлын бодлогын хэрэгжилт хариуцсан мэргэжилтэн/Монгол Улсын Засгийн газрын 2023 оны 7 дугаар сарын 5-ны өдрийн 253 дугаар тогтоолоор “Ховд”, “Гурван сайхан” “Чойбалсан”, “Мөрөн” нисэх буудлуудын төслийг  “Төрийн өмчийн концессын зүйлийн жагсаалт”-д нэмж тусгуулан Төслийн концесс олгох уралдаант шалгаруулалтыг зохион байгуулах ажлыг эхлүүлсэн. Энэхүү ажлыг энэ онд үргэлжлүүлэн Шалгарсан хуулийн этгээд, түүний нэгдэлтэй концессын гэрээ байгуулахаар эрмэлзэж байна. Мөн Хэнтий аймаг дахь “Өндөрхаан нисэх буудлыг шинэчлэн барих төсөл”, Дадал сумын Дэлүүнболдог нисэх буудлын зорчигч үйлчилгээний цогцолбор шинээр барьж,  байгуулах төслүүд 40, 70 хувийн гүйцэтгэлтэй хэрэгжиж байгаа бөгөөд уг төсөл арга хэмжээг хэрэгжүүлэх хүрээнд тус хэлтсээс хяналт тавьж ажиллаж байна. 2024 онд манай хэлтсийн зүгээс Нисэх буудлуудын үйлчилгээний чанар хүртээмжийг сайжруулах чиглэлээр Завхан аймгийн “Отгонтэнгэр” нисэх буудлыг 4С ангиллын аэродром, зорчигч үйлчилгээний цогцолбор болгон өргөтгөх төслийн ТЭЗҮ боловсруулахаар төлөвлөсөн. Өнгөрсөн онд эхлүүлсэн олон улс болон орон нутгийн нисэх буудлуудын газрыг тусгай хэрэгцээнд авах, ашиглуулах ажлыг зохион байгуулах ажлын хүрээнд Орон нутгийн 5 нисэх буудал (“Ховд”, “Мөрөн”, “Чойбалсан, “Дэглий цагаан”, “Гурвансайхан”)-ын  аэродром орчмын тусгай бүсийн газрыг улсын тусгай хэрэгцээнд авах, “Чингис хаан” болон “Буянт Ухаа” олон улсын нисэх буудлын улсын тусгай хэрэгцээний газрыг ашиглуулах ажлыг зохион байгуулахаар төлөвлөн ажиллаж байна.Таны ажлын нэг өдөр хэрхэн өнгөрдөг вэ? Иргэний нисэхийн салбартай ажил амьдралаа холбосон түүхээ бидэнтэй хуваалцаач. П.Золзаяа/Аюулгүй байдал, хялбаршуулалт хариуцсан мэргэжилтэн/ Дотоодын эрх зүйн баримт бичгийг олон улсын иргэний нисэхийн тухай Чикагогийн конвенцын хавсралт, стандарт, зөвлөмжийн шаардлагад нийцүүлэх зорилгын хүрээнд Иргэний нисэхийн аюулгүй байдлын журам, Агаарын тээврийг хялбаршуулах журмын хэрэгжилтийг хангуулах, Чикагогийн конвенцын хавсралтад орсон нэмэлт өөрчлөлтийг үндэсний баримт бичгүүдэд тусгах, Бодлогын хэрэгжилтийн хэлтсийн өдөр тутмын үйл ажиллагааны төлөвлөлт, тогтоол, шийдвэр тушаалын хэрэгжилтийг хангуулах ажлыг зохион байгуулах чиглэлээр өдөр тутмын үйл ажиллагаагаа төлөвлөн ажилладаг. Аливаа байгууллагын ажлын бүтээмж, амжилтад чухал нөлөө үзүүлдэг зүйлсийн нэг нь яах аргагүй хамт олны уур амьсгал байдаг. Та бүхэн хэлтсийнхээ дотоод уур амьсгалаа сайжруулахад хэрхэн анхаардаг вэ? Хүний амьдралын 24 цагийн хамгийн идэвхтэй 8 цагийг, ихэнхдээ түүнээс ч илүү цагийг энэ хамт олонтойгоо хамт, буцалсан их ажлын ард гарахын төлөө тэмцэлдэх цаг хугацаа маань биднийг хамгийн сайн уур амьсгалтай хамт олон болгож, бие биеэ ойлгох, дэмжих үндэс суурь болж өгдөг. Бусдаар уур амьсгалаа сайжруулъя, салхинд гаръя, бүжиг хийе гэдэг юм уу ямар нэг зохион байгуулалттай арга хэмжээ хийдэггүй ээ. Бид нарын ажил, амьдралын нөхцөл байдал тийм цаг заваар хомс байдаг. Иргэний нисэхийн салбарт ажиллахын сайхан нь юундаа байдаг вэ. Салбарынхаа юугаар бахархдаг вэ? П.Солонго/Аэродромын төлөвлөлтийн мэргэжилтэн/ Иргэний нисэхийн салбарт аюулгүй, үр ашигтай тогтвортой үйлчилгээ үзүүлэх эрхэм зорилгыг хангах ажлын хүрээнд тус салбарт ажиллаж байгаа хүн бүр өглөө эртлэн ажилдаа ирж, цаг минутаар хэмжигддэг нарийн мэргэжил шаарддаг энэ салбарт бахархах зүйлтэй ихтэй.  Манай салбар бүх шатандаа салбарын хөгжлийг түүчээлэх нарийн мэргэжлийн боловсон хүчнийг бэлтгэх бодлого барьж, хэрэгжүүлдэг салбаруудын нэг гэдгээр нь би хамгийн их бахархдаг би өөрөө ч тэдгээр мэргэжилтнүүдийн нэг юм.   Томоохон сум, суурин газруудад ерөнхий зориулалтын агаарын хөлгийн байнгын болон түр ажиллагаатай хөөрч буух зурвас, вертодром барихад мэргэжил, арга зүйн зөвлөмж өгч, ерөнхий зориулалтыг хөгжүүлэх ажлын хүрээнд 2023 онд 9 байршилд хэлипорт талбай байгуулахад дэмжлэг үзүүлж, мэргэжил арга зүйгээр хангаж, хяналт тавьж ажилласан бөгөөд ерөнхий зориулалтын хөгжүүлэх ажилд өөрийн хувь нэмрээ оруулж байгаадаа баяртай байна.  Aviation photo news-ийн 2024 оны эхний дугаарт оролцсон Бодлогын хэрэгжилтийн хэлтсийн хамт олон та бүхэндээ баярлалаа. Ажилд нь өндөр амжилт хүсье.  

AVIATION PHOTO NEWS – X МЭНДЧИЛГЭЭ
2023/12/18

Нийтлэгдсэн 2023-03-21ДэлгэрэнгүйНийтлэгдсэн 2021-12-07ДэлгэрэнгүйИНЕГ-ЫН ҮЕ ҮЕИЙН ДАРГА НАРЫГ ХҮЛЭЭН АВЧ…Нийтлэгдсэн 2021-12-03ДэлгэрэнгүйНИСЭХИЙН ЖААЛУУД ЦЭЦЭРЛЭГТЭЙ БОЛЛООНийтлэгдсэн 2021-05-25ДэлгэрэнгүйШИНЭ НИСЭХ БУУДАЛ ДАХЬ ШАТАХУУНЫ БАЙГУУЛАМЖИЙГ НАРИЙВЧЛАН…Нийтлэгдсэн 2021-05-20Улаанбаатар хотын Олон улсын шинэ нисэх буудлын…Нийтлэгдсэн 2019-07-08Нисэхийн сургалтын төвөөс “BEST IN ENGLISH” тэмцээнийг…Нийтлэгдсэн 2019-05-20“Нисэх миний ирээдүй” өдөрлөгНийтлэгдсэн 2019-05-20ДэлгэрэнгүйХолбоо, навигаци ажиглалтын албаны нээлттэй хаалганы өдөрлөгНийтлэгдсэн 2019-05-10ДэлгэрэнгүйБаярын Мэндчилгээ – Үйлдвэрлэлийн АлбадуудНийтлэгдсэн 2018-04-03